Factorij
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Een factorij is een kleine nederzetting, van waaruit handel werd bedreven (zie handelspost). Zo'n factorij was in handen van een moederland of bedrijf dat de (eigenlijk) kleine kolonie van elders bestuurde. (Zie ook Kolonie (staatkundig).) Vaak bestond een factorij uit een paar pakhuizen met een hoofdkantoor erbij.
Binnen de Sovjet-Unie vormde een factorij (фактория; faktoria) handelsplaatsen in afgelegen gebieden zoals Jakoetië, Nenetsië, Tajmyr en Tsjoekotka waar de staat huiden opkocht van Siberische jagers (uit lokale volkeren) en de jagers voorzag van basisgoederen, levensmiddelen en werktuigen voor de jacht. Deze factorijen bestaan nog op verschillende plekken, maar zijn nu overgeleverd aan de vrije markt.
[bewerken] Naam en functie koloniale factorijen
Het woord is volgens Van Dale afgeleid van het woord factoor, dat zaakgelastigde of tussenpersoon betekent.
In deze factorijen werden de goederen gecontroleerd en kregen ze hun eerste grove behandeling. Daarna werden ze nauwkeurig gewogen en verpakt om ze geschikt te maken voor de lange reis over zee. Met name specerijen, cacao, thee, tabak, koffie, suiker, porselein en bont moesten goed beschermd worden tegen de zoute zeelucht en tegen bederf. Bij de uitvoer van suiker en invoer van slaven, moest aan de factorij een belasting worden betaald
Alle op de Oost en West varende handelscompagnieën maakten gebruik van zulke factorijen. De belangrijkste man op de factorij werd opperhoofd of factoor genoemd.
[bewerken] Voorbeelden van koloniale factorijen
- Kaapstad Zuid-Afrika
- Calicut
- Ambon
- Kust van Coromandel
- Colombo (stad)
- Formosa
- Kanton (plaats in China)
- Mocha (Jemen)
- Fort Oranje (New York) (wat eigenlijk een grote factorij was).
- Decima, van 1641 tot 1859 de Nederlandse handelspost op een kunstmatig eiland in de haven van Nagasaki, Japan.
Verder waren er factorijen in Perzië, Birma, Thailand, Laos, Malakka en Vietnam.[1]
[bewerken] Zie ook
- Vereenigde Oostindische Compagnie
- Handelsposten van de VOC in het Midden-Oosten.
- West-Indische Compagnie
- Britse Oost-Indische Compagnie
- Lijst van Opperhoofden van Hirado en Dejima
Noten
|