Binnenhof (Den Haag)
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Het Binnenhof is een gebouwencomplex in het centrum van Den Haag en al eeuwenlang het centrum van de Hollandse en Nederlandse politiek. Den Haag is ontstaan rond het Binnenhof, dat door de geschiedenis heen steeds in veel opzichten het middelpunt van de residentie is geweest.
Het Buitenhof is een aangrenzend plein en is vroeger ook wel 'Nederhof' genoemd.
Inhoud |
[bewerken] Oorsprong
Over het ontstaan van het Binnenhof is niets met zekerheid bekend. Het oudste gebouw was een donjon die er voor 1230 zou hebben gestaan; de fundamenten liggen nog onder het Rolgebouw. Volgens een hypothese zou het terrein van het Binnenhof in 1229 door graaf Floris IV van Holland zijn gekocht.
[bewerken] Uitbreiding
Wel zeker is dat zijn zoon, graaf Willem II begon met de uitbreiding tot een kasteelcomplex waar ook het toen ommuurde Buitenhof inclusief de Gevangenpoort deel van uitmaakten. Tussen 1248 en 1280 bouwde Willem de hofkapel en de gotische Ridderzaal. Links en rechts, haaks op de Ridderzaal, staat een muur die de ruimte voor en achter het gebouw splitste. Beide muren hebben een poort. Aan het einde van de muur, bij de Hofvijver, werd de hofkapel gebouwd, en vlak daarbij het Ridderhuis, waar bezoekende ridders onderdak kregen; aan de zuidkant kwamen keukens. De zuiderpoort werd de Keukenpoort genoemd, en daarachter lag de Keukenhof ('Cokenplein').
Achter de ridderzaal werden woonvertrekken aangebouwd. Een poort (later de Maurits- of Grenadierspoort genoemd) en brug gaven toegang tot de kooltuin en een boomgaard. Daar zijn nu het Mauritshuis en het Plein.
Onder Willems zoon, graaf Floris V, werd het kasteel vermoedelijk voltooid en was het Binnenhof vermoedelijk korte tijd residentie van de graven van Holland. De graven van Henegouwen woonden slechts tijdelijk op het Binnenhof. Desondanks breidden zij het kasteel uit met nieuwe gebouwen. Onder enkele graven van Beieren was het kasteel weer wel residentie. Met name Albrecht van Beieren heeft er lang gewoond.
Behalve door de Hofvijver werd het Binnenhof eeuwenlang omringd door grachten. Vanuit die grachten kon je door het Spui naar Delft varen. Dit was onder meer belangrijk voor de aanvoer van bier, want alleen steden met stadsrechten mochten bier maken. Tegenwoordig is van al dat water alleen de Hofvijver overgebleven en een klein stukje gracht naast het Torentje.
Naast het Torentje, met daarin sinds 1849 de werkkamer van de minister-president, ligt het museum het Mauritshuis, gebouwd in 1640 als woning voor graaf Johan Maurits van Nassau-Siegen.
Aan de andere kant van het Torentje ligt de Maurits- of Grenadierspoort, die toegang geeft tot het Binnenhof. Recht tegenover het Torentje in het voormalige ministerie van Koloniën bevinden zich nu kantoorruimtes van de Tweede Kamer.
[bewerken] De Ridderzaal
De Ridderzaal is een grote zaal in het gotische gebouw, dat midden in het Binnenhof staat. Hier wordt jaarlijks op de derde dinsdag in september de troonrede uitgesproken door de koningin.
In 1904 werd de Ridderzaal gerestaureerd en in 2006 grondig gerenoveerd. De vlaggen zijn verdwenen en er hangen nu wandkleden aan de muur. Ook zijn het podium en de bekleding van de troon vernieuwd en is het baldakijn kleiner gemaakt.
[bewerken] De Trêveszaal
Een paar gedenkwaardige gebeurtenissen hebben in de Trêveszaal plaatsgevonden, onder meer:
- Tijdens de Tachtigjarige Oorlog zijn onderhandelingen gevoerd die tot het Twaalfjarig Bestand van 1609 hebben geleid.
- In 1697 werd een delegatie van Russische gezanten ontvangen. Tsaar Peter I woonde toen in Zaandam.
- In 1995 ontmoetten minister-president Kok en de Duitse Bondskanselier Kohl elkaar.
Tegenwoordig vergadert het kabinet iedere vrijdag in de Trêveszaal.
[bewerken] Het Keurhuis
Ten noorden van de Ridderzaal staat een klein huis met het opschrift "'t Goutsmits Keurhuys". In het goud- en zilversmidskeurhuis, gebouwd in 1640, werden de keurmerken in zilveren en gouden voorwerpen geslagen.
[bewerken] De poorten
Lang was het hele terrein van het Binnenhof en het Buitenhof ommuurd. Er waren poorten om de buitenhoven te kunnen betreden of om helemaal naar buiten te gaan.
Aan de westkant verbindt de Stadhouderspoort het Binnenhof met het Buitenhof, waar onder meer de stallen waren. Wanneer je aan de noordkant de Gevangenpoort doorging stak je met een ophaalbrug de Haagse Beek over en kwam je uit op de Plaats, waar boeven terecht werden gesteld. Daaromheen woonden allerlei mensen die met het Hof te maken hadden.
Vanuit het Binnenhof kon je aan de oostkant door de Mauritspoort (1634) naar de moestuinen om te wandelen of naar het Haagsche Bos om te jagen. Aan de zuidkant van het Binnenhof gaf de Hofpoort toegang tot de Hofsingel. Deze poort is pas in de 18de eeuw gebouwd.
[bewerken] De Hofkapel
Sinds 1591 hield de Waals-Hervomde gemeente haar diensten in de oude kapel op het Binnenhof, die in 1770 grondig gerestaureerd werd.
Zodra Lodewijk Napoleon in 1806 het Binnenhof als residentie betrok, moesten in de hofkapel katholieke diensten worden gehouden. Hij gaf aan de Waals-Hervormden een bijdrage om in het Noordeinde de huidige Waalse kerk te bouwen. Het werd een eenvoudige kerk, de herenbanken en de preekstoel zijn nog uit de bouwtijd. In 1885 werd het orgel toegevoegd.
De Hofkapel werd in de 19e eeuw (1879) aan het Rijk verkocht en kreeg na een zeer grondige verbouwing een andere bestemming.[1]
[bewerken] De fontein
De fontein is niet speciaal voor het Binnenhof gemaakt. Tijdens de bouw van het Rijksmuseum in Amsterdam werd in 1883 de Internationale Koloniale en Uitvoerhandel Tentoonstelling gehouden op het ervoor gelegen Museumplein. Daar werd deze fontein tentoongesteld. Hij werd ontworpen door Pierre Cuypers, die ook verantwoordelijk was voor de inrichting van de Ridderzaal. Pas in 1885 werd de fontein op het Binnenhof geplaatst. In de jaren zeventig en in 2006-2007 is de fontein gerestaureerd. Bij de laatste restauratie is de fontein weer geschilderd in de oorspronkelijke kleuren bruin en goud uit 1883. Rondom de fontein staat de tekst:
Ter nagedachtenis aan den Graaf van Holland, Koning Willem II, den begunstiger der Stedelijke wijsheden, den beschermer der Kunst, den stichter der kastelen van 's-Gravenhage en Haarlem.
[bewerken] Waterpomp
Bij de ingang naar het nieuwe gebouw van de Tweede Kamer staat één van de weinige oude pompen van Den Haag. Er zijn nog enkele oude pompen bekend, o.a. op het Lange Voorhout, bij de Grote Kerk en in enkele hofjes.
[bewerken] Diversen
- Het Binnenhofcomplex en de Gevangenpoort zijn eigendom van de Staat (Rijksgebouwendienst) en behoren tot de Top 100 der Nederlandse UNESCO-monumenten.
- Vroeger reed er een tram door het Binnenhof, maar tegenwoordig is het niet meer voor verkeer toegankelijk, alleen voor vergunninghouders (en fietsers).
- Lodewijk Napoléon Bonaparte, de eerste koning van Nederland van 1806-1810, heeft tot september 1807 op het Binnenhof gewoond.
- Het stadhuis van Nijmegen heeft ook een Trêvezaal.
[bewerken] Afbeeldingen
 Het Binnenhof in 1900 |
 Het Binnenhof in 2007 |
 Vanaf de Hofvijver |
 Het Binnenhof bij nacht |
 De Ridderzaal in 1900 |
 Persfoto bij een internationale conferentie in 1930 |
 Auto's van ministers voor het Ministerie voor Algemene Zaken |
 Gevel van het Ministerie voor Algemene Zaken aan het Binnenhof |
 't Goutsmits Keurhuys |
 De fontein op het Binnenhof |
 Plaquette Englandspiel Binnenhof |
[bewerken] Externe links
- Officiële website van het Binnenhof
- Het Binnenhof op historie.denhaag.org
- Binnenhof op Rijksmuseum.nl
- Geschiedenis van het Binnenhof
Bronnen, noten en/of referenties:
- ↑ Bijvoegsel tot de Nederlandsche Staatscourant van Donderdag 24 Julij 1879. D.Veegens, Griffier van de Tweede Kamer der Staten Generaal: "VERSLAG omtrent het onderzoek naar het aanwezig zijn van grafsteden of andere historische merkwaardigheden in de voormalige Hofkapel op het 's-Gravenhaagsche Binnenhof - 19 Junij 1879"
 |
Voor meer mediabestanden zie de categorie Binnenhof van Wikimedia Commons. |
