Koninklijke Schouwburg
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
|
|
De Koninklijke Schouwburg is een theater in het hart van Den Haag.
Inhoud |
[bewerken] Paleisje
In 1766 liet prins Karel Christiaan van Nassau-Weilburg, de zwager van stadhouder Willem V, een paleisje aan het Korte Voorhout bouwen voor hemzelf en zijn echtgenote, prinses Carolina van Oranje-Nassau. De architect was Pieter de Swart. Deze maakte een ontwerp in Louis XVI-stijl, een drie verdiepingen hoog gebouw dat om een sterk gebogen halfronde cour gevormd is. Door de Franse bezetting moest de bouw worden stopgezet. Lange tijd stond het onafgemaakt en leeg – het werd nog als kazerne gebruikt - en er werd al besloten het weer af te breken toen een groep vooraanstaande Haagse burgers in 1802 het paleisje voor 99 jaar huurde om het tot een schouwburg te verbouwen.
Er werd al veel toneel gespeeld in Den Haag, maar altijd ‘op locatie’, waar het maar uitkwam. Er waren wel enkele theatertjes geweest, maar die waren zo armoedig dat ze nauwelijks het woord waard waren. In 1804 opende de “Nieuwe Haagse Stadsschouwburg” zijn deuren. De schouwburg werd per avond verhuurd aan toneelgezelschappen, er was geen eigen huisgezelschap.
Koning Willem II was van 1841 tot 1853 eigenaar van de Koninklijke Schouwburg. De Franse opera en het Nederlandse toneel kwamen onder zijn leiding tot grote bloei. Er werd toen meer opera dan theater opgevoerd, bijna uitsluitend in het Frans. In 1863 werd het interieur van de schouwburg gemoderniseerd door architect W.C. van der Waeyen Pieterszen.
[bewerken] Quaestie
In 1901 besloot de Haagse gemeenteraad tot sluiting van de schouwburg wegens brandgevaar. Ondertussen kwam het tot een heftig debat in de stad over het behoud van de Koninklijke Schouwburg, de zogenaamde 'Schouwburg-quaestie', die uiteindelijk ten gunste van de voorstanders van de verbouwing werd beslist. Tien jaar later werd de schouwburg inderdaad tijdelijk gesloten. Stadsbouwmeester J.J. Gort voerde een grootscheepse verbouwing uit, waarbij de hele binnenbouw rondom de zaal werd gereorganiseerd. Ook kreeg de speelzaal zelf een rijkversierd ovaal plafond, dat beschilderd werd door Henricus Jansen en voorzien werd van een kolossale kroonluchter in Secession-stijl.
In 1929 vond een uitgebreide verbouwing van het "achterhuis" plaats. De schouwburg kreeg een toneeltoren, zodat de decors naar boven uit het zicht van het publiek weggetrokken konden worden. Ook kleedkamers en dergelijke werden gemoderniseerd.
De Haagse Comedie werd het huisgezelschap van de Schouwburg. Hier werd de zogenaamde 'Haagse stijl' gecultiveerd, een kenmerkende acteerstijl. Veel bekende acteurs hebben bij de Haagse Comedie gespeeld, zoals Anne-Wil Blankers, Ko van Dijk en Paul Steenbergen. In 1988 werd de Haagse Comedie omgevormd tot het Nationale Toneel.
[bewerken] Renovatie
In 1997-1999 onderging de Koninklijke Schouwburg een hoognodige renovatie. De gemeente Den Haag trok als eigenaar 31 miljoen gulden uit voor deze zeer ingrijpende verandering onder leiding van de Belgische architect Charles Vandenhove. Allerlei ondoorzichtige en daardoor gevaarlijke trappenhuizen werden vervangen door twee glazen trappenhuizen aan weerszijden van de zaal. Er kwam een lift voor bezoekers, de technische installaties werden vernieuwd, er kwam een betere luchtverversing in de zaal en nieuwe stoelen met meer beenruimte. Een nieuwe lichtbrug in de zaal onder het beschilderde plafond maakte een uitgekiende toneelbelichting mogelijk.
Op 18 september 1999 werd de Koninklijke Schouwburg na een ingrijpende verbouwing heropend. De belangstelling voor deze feestelijke gebeurtenis was groot. De Haagse wethouder Louise Engering verrichte de opening van het gebouw. Daarna vond de première plaats van "Oude Mensen" door het Nationale Toneel in de regie van Ger Thijs. Oud-directeur Hans van Westreenen kreeg een koninklijke onderscheiding van burgemeester Deetman.
