Plaats (Den Haag)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

De Plaats is een plein in het centrum van Den Haag.

[bewerken] Geschiedenis

De Plaats was in de Middeleeuwen het voorplein van het slot van de Graven van Holland. Van hieruit kwam men door de Voorpoort (Gevangenpoort) het voorhof (of Buitenhof) van het kasteel binnen. Het plein oogde toen groter dan nu omdat er nog geen drukke verkeerswegen liepen en omdat er minder gebouwen stonden. Aan de kant van de Lange Vijverberg was het plein afgesloten voor verkeer. Hier lag ook het Groene Zoodje, de gerechtsplaats waar mensen werden terechtgesteld. De oudste gewone huizen aan de Plaats zijn rond 1740 gebouwd, de Gevangenpoort is veel ouder.
Op Plaats nummer 14 werkte van 8 augustus 1869 - 13 juni 1873 Vincent van Gogh bij de bekende kunsthandel de firma Goupil. Hij woont in die jaren op de Lange Beestenmarkt.

In de jaren 1923 - 1925 werd een deel van de rustige Plaats opgeofferd aan het verkeer. Enkele gebouwen aan de Hofvijver werden gesloopt en er werd een brede verkeersweg aangelegd tussen het Spui en de Kneuterdijk. Na de oorlog werd de Plaats verdiept, in het midden stond een boom. Langs de buitenrand kwamen parkeerlaatsen, en om de boom stonden vaak (illegaal) ook drie auto's. De 'ronde kuil' is weer opgevuld en de Plaats is nu een uitgaansplein met terrasjes en restaurants.

[bewerken] Executies

Tussen de 14e en de 18e eeuw werden veel openbare executies op de Plaats uitgevoerd, waarbij een aantal historische personen om het leven werden gebracht. Op de Plaats stond het Groene Zoodje, het schavot van het Hof van Holland. Tot in de 18e eeuw was dit een stenen schavot. Nadat de rijke burgers uit de directe omgeving hun beklag hadden gedaan over hun niet zo fraaie uitzicht op deze executieplaats, werd het Groene Zoodje in 1719 afgebroken en vervangen door tijdelijke houten schavotten.

Op de Plaats staat een groot standbeeld van het bekendste slachtoffer Johan de Witt. Daarnaast ligt een gedenksteen voor Aleid van Poelgeest, de minnares van Albrecht van Beieren, waarvan vermoed wordt dat zij hier of op het Plein in 1392 is vermoord.

[bewerken] Moord op de gebroeders de Witt

1672 was het beruchte Rampjaar van de Republiek. Raadspensionaris Johan de Witt en zijn broer Cornelis werden aangewezen als zondebok voor al het onheil en werden op 20 augustus van dat jaar op de Plaats gelyncht door de Haagse bevolking. Hun lijken werden vervolgens op de nabijgelegen Vijverberg aan een paal opgehangen.
In 1918 werd ter ere van Johan de Witt een groot standbeeld op de Plaats opgericht. Het beeld wijst met zijn vinger naar de plek waar de moord plaatsvond.