Station Leiden Centraal

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Ga naar: navigatie, zoeken

Leiden Centraal

Station Leiden Centraal (Centrumzijde)

Afkorting

Ledn

Opening

17 augustus 1842

Perronsporen

6

Lijn(en)

Oude Lijn,
Schiphollijn,
Woerden - Leiden

Vervoerder(s)

NS

Reizigers

80.000 reizigers in 2008

Coördinaten

52°09′59″N 4°28′56″E

Externe link

NS-stationsinformatie

Portaal

Openbaar vervoer

Westelijke toegang (zeezijde)

Zicht op het station vanaf spoor 5a

Ingang nieuwe fietsenstalling aan de zeezijde.

Station Leiden Centraal is het belangrijkste spoorwegstation in de Zuid-Hollandse stad Leiden (de kleinere stations zijn station Leiden Lammenschans en station De Vink).

Inhoud

1 Geschiedenis
2 Huidig station
- 2.1 Aanpassingen voor de OV-chipkaart
- 2.2 Proefstation Leiden
3 Knooppunt
- 3.1 Treinseries
- 3.2 Buslijnen
4 Voorzieningen
- 4.1 Station
- 4.2 Omgeving
5 Externe links

[bewerken] Geschiedenis

Het eerste station Leiden werd geopend op 17 augustus 1842 aan de Oude Lijn, de eerste spoorlijn van de HIJSM.

Het oorspronkelijke stationsgebouw werd in 1879 vervangen door een nieuw gebouw van D.A.N. Margadant. In 1955 kwam hiervoor het derde (hooggelegen) station van Leiden in de plaats, ontworpen door H.G.J. Schelling. Dit naoorlogse station werd gekenmerkt door een grijze betonnen bouw, die ook gebruikt is bij de toenmalige stations van Arnhem, Enschede, Hengelo en Zutphen. Er waren veel pilaren in de hal en gangen. Via een trap kwam men de hoofduitgang in of uit. Het station was te klein voor het aantal reizigers. De hal was vaak geheel vol met reizigers die wachtten voor een van de loketten. Door de wat grauwe bouwstijl raakte het gezegde "zo lelijk als het station van Leiden" in omloop. Het autoverkeer reed direct voor het station langs; intussen vond ondertunneling plaats.

[bewerken] Huidig station

Het huidige stationsgebouw van architect Harry Reijnders is het vierde en werd in 1996 opgeleverd. Het bestaat uit witte vakwerkconstructies. Kenmerkend is de entree, bestaande uit een gebogen witte schelp. Aanvankelijk werd bij de hoofdingang een grote, aparte ruimte voor de kaartverkoop geopend. Met de komst van de kaartautomaten in de stationshal blijkt deze ruimte, die door het hoge plafond maar moeilijk te verwarmen was, grotendeels overbodig. De vloer van het station bestond oorspronkelijk uit wit en lichtblauw gekleurde tegels. Hoewel deze vloer een lichte aanblik gaf, bleken de eerste problemen al snel: bij nat weer werd de tegelvloer snel glad. In het voorjaar van 2009 kwam er een nieuwe vloer, bestaande uit de standaard grijze vloertegels, zoals die tegenwoordig gebruikt worden bij vervanging van vloeren of nieuwbouw van stations. Door lekkages komt geregeld water op de vloer terecht. Wat dit betreft was het oude station beter: op de grauwe betonnen vloer kon men eenvoudigweg niet uitglijden.

Sinds de verbouwing bestaat het station uit een perron met twee kopsporen 1 en 2, twee eilandperrons met de sporen 4 en 5 (centrumzijde) resp. 8 en 9 (zeezijde) en vier niet-perronsporen 3, 6, 7 en 10. Het eilandperron aan de zeezijde werd in westelijke richting opgeschoven. Daardoor kwam er ruimte om het doorgaande middenspoor te verdubbelen tot de sporen 6 en 7, zodat internationale treinen - de Beneluxtrein, die sindsdien hier niet meer stopt (en tot december 2009 ook de Thalys) - kunnen passeren. Als de HSL-Zuid volledig in gebruik is, rijden deze treinen niet meer door het station, maar wel krijgt Leiden Centraal de internationale status terug. De Intercity uit Szczecin Główny / Berlijn (serie 140/240), die dan wordt doorgetrokken van Schiphol naar Den Haag Centraal, zal stoppen op het station. De twee eilandperrons zijn zodanig verlengd dat twee achter elkaar staande treinen ieder apart kunnen worden afgehandeld, dankzij wisselverbindingen met de aangrenzende sporen. Hierdoor stoppen sommige treinen aan de noordkant van het station buiten de overkapping, op grote afstand van de trappen, liften en de centrale stationshal.

Toen het nieuwe station werd geopend claimde de gemeente dat haar station, in reizigersaantallen gemeten het vijfde van Nederland, ook recht had op de aanduiding CS. NS heeft toen het beleid voor stationsnaamgeving heroverwogen. Besloten werd de vijf in reizigersaantallen grootste stations (Amsterdam CS, Utrecht CS, Den Haag CS, Rotterdam CS en Leiden) de toevoeging 'Centraal' te geven. Kleinere stations (waaronder Almere CS) kregen zo nodig de toevoeging 'Centrum'. In 1997 werd het station 'Leiden Centraal' gedoopt.

Aan de voorzijde (centrumzijde) van het station bevinden zich een busstation en de taxibrug met daaronder een verdiepte fietsenstalling. Aan de achterzijde (zeezijde) is een verdiepte (gratis) bewaakte fietsenstalling met ruimte voor ruim 2.000 fietsen.

[bewerken] Aanpassingen voor de OV-chipkaart

In 2007 zijn er toegangspoortjes geplaatst, die na ingebruikneming alleen mensen met een OV-chipkaart doorlaten. Ze begrenzen het zg. OV-chipkaartgebied, dat bestaat uit de perrons en het grootste deel van de stationstraverse, met de daaraan gelegen winkels en horeca. De kaartautomaten, de lokettenhal en een aantal winkels vallen er buiten.

De gemeente Leiden, die de stationstunnel ziet als een belangrijke voetgangersverbinding tussen het centrum en het stadsdeel achter het station (met o.a. het Leids Universitair Medisch Centrum en een toekomstige vestiging van het ROC Leiden), heeft bezwaar gemaakt tegen de afsluiting met poortjes voor niet-reizigers. De NS biedt wel een gratis passage-recht, maar men zal wel als borg een instaptarief van € 20 moeten betalen. Bij een langer verblijf dan 60 minuten is men dit bedrag kwijt.

[bewerken] Proefstation Leiden

In 2007 werd station Leiden Centraal een proefstation voor de nieuwe wereldstations van de Nederlandse Spoorwegen. Op het station worden de verschillende ideeën voor de wereldstations beproefd. Leiden Centraal moest hiervoor worden verbouwd en dit was eind 2009 gereed. Niet iedereen toonde zich enthousiast over de verbouwingsplannen. De gemeente Leiden liet de bouw zelfs korte tijd stilleggen omdat de benodigde vergunningen nog ontbraken. De bezwaren van de architect van het gebouw, Harry Reijnders, waren fundamenteler en richtten zich vooral tegen de versmalling van de centrale hal.^[1]

Op dit moment worden er verschillende proeven gehouden op het station. Zo zijn er op de perrons van de sporen 4/5 en 8/9 acht mediaschermen geplaatst waarop uitzendingen van SpoorTV te zien zijn. Deze uitzendingen zonder geluid duren in totaal 15 minuten. Er wordt nog bekeken wat de beste perronmarkering is voor de sporen 1/2. Ook wordt een bewegwijzering (met pictogrammen) ontwikkeld voor de "Kiss & Ride zone".

[bewerken] Knooppunt

Station Leiden Centraal is een knooppunt van de treindiensten:

Amsterdam / Hoorn – Haarlem – Leiden – Den Haag HS – Rotterdam
Amsterdam / Weesp – Schiphol – Leiden – Station Den Haag Centraal / Station Rotterdam Centraal
Leiden – Alphen aan den Rijn – Utrecht / Gouda.

[bewerken] Treinseries

Serie	Treinsoort	Route	Bijzonderheden
1400	Intercity	Utrecht Centraal – Amsterdam Centraal – Schiphol – Leiden Centraal – Den Haag HS – Rotterdam Centraal	Nachtnet. Vleugeltreinen 21400 Rotterdam Centraal – Eindhoven en Utrecht Centraal – Eindhoven rijden uitsluitend in de nachten volgend op donderdag, vrijdag en zaterdag.
2100	Intercity	Amsterdam Centraal – Schiphol – Leiden Centraal – Den Haag HS – Dordrecht – Roosendaal – Vlissingen
2200	Sneltrein	Amsterdam Centraal – Haarlem – Leiden Centraal – Den Haag HS – Delft – Rotterdam Centraal – Dordrecht – Breda
2600	Sneltrein	Den Haag Centraal – Leiden Centraal – Schiphol – Amsterdam Centraal
3400	Sneltrein	Den Haag Centraal – Leiden Centraal – Haarlem – Alkmaar – Hoorn	Rijdt in het weekend niet tussen Den Haag Centraal en Haarlem.
5000	Stoptrein	Leiden Centraal – Den Haag HS – Delft – Rotterdam Centraal – Dordrecht	In Leiden Centraal gekoppeld aan treinserie 5700 naar Schiphol, Hilversum en Utrecht Centraal
5700	Stoptrein	Utrecht Centraal – Hilversum – Weesp – Schiphol – Leiden Centraal	In Leiden Centraal gekoppeld aan treinserie 5000 naar Dordrecht.
6300	Stoptrein	Den Haag Centraal – Leiden Centraal – Haarlem ( – Amsterdam Centraal)	Rijdt alleen in de spits naar Amsterdam Centraal.
8800	Intercity	Leiden Centraal – Alphen aan den Rijn – Woerden – Utrecht Centraal
19500	Sprinter	Leiden Centraal – Alphen aan den Rijn – Gouda	Rijdt alleen in de spits

[bewerken] Buslijnen

Op Leiden Centraal stopt een groot aantal bussen van het stads- en streekvervoer. De exploitatie is in handen van Connexxion; slechts de lijnen 43 en 45 worden door Veolia geëxploiteerd.

Begin- en eindhalte voor de lijnen:

36: Leiden - Oegstgeest - Rijnsburg - Katwijk
37: Leiden - Valkenburg - Katwijk Vuurbaak
38: Leiden - Valkenburg - Katwijk Vuurbaak
40: Leiden - Oegstgeest - Rijnsburg - Noordwijk Vuurtorenplein
43: Leiden - Wassenaar - Den Haag
44: Leiden - Oegstgeest - Rijnsburg - Noordwijk Picképlein
50: Leiden - Oegstgeest - Warmond - Sassenheim - Lisse - Hillegom - Bennebroek - Heemstede - Haarlem
51: Leiden - Oegstgeest - Sassenheim - Lisse - Hillegom - Bennebroek - Heemstede - Haarlem
54: Leiden - Lisse (alleen tijdens openstelling Keukenhof)
55: Leiden - Sassenheim - Lisse
56: Leiden - Leiderdorp - Oud Ade - Rijpwetering - Nieuwe Wetering - Roelofarendsveen - Oude Wetering - Leimuiderbrug - Leimuiden
57: Leiden - Oegstgeest - Sassenheim - Voorhout - Noordwijkerhout - Lisse - Hillegom - Beinsdorp - Nieuw Vennep station
65: Leiden - Voorschoten - Wassenaar - Den Haag
169: Leiden - Zoeterwoude-Rijndijk - Hazerswoude-Rijndijk - Koudekerk aan den Rijn - Alphen aan den Rijn
182: Leiden - Leiderdorp - Hoogmade - Woubrugge - Ter Aar - Alphen aan den Rijn
186: Leiden - Zoeterwoude-Rijndijk - Hazerswoude-Rijndijk - Hazerswoude-Dorp - Boskoop - Waddinxveen - Gouda
187: Leiden - Zoeterwoude-Rijndijk - Hazerswoude-Rijndijk - Hazerswoude-Dorp - Boskoop - Waddinxveen - Gouda
206: Leiden - Zoetermeer Centrum West
232: Leiden - Valkenburg - Katwijk - Rijnsburg - Noordwijk
249: Leiden - Leiderdorp - Hoogmade - Woubrugge - Alphen aan den Rijn
256: Leiden - Leiderdorp - Roelofarendsveen - Oude Wetering

Doorgaande lijnen:

11: Stadsdienst: Leiderdorp - Leiden - Station De Vink
12: Stadsdienst: Leiderdorp - Leiden - Station De Vink
13: Stadsdienst: Leiderdorp Brandwacht - Leiden - Station De Vink
14: Stadsdienst: Leiderdorp Brandwacht - Leiden - Leiden Aaltje Noorderwierlaan
28: Oegstgeest - Leiden - Zoeterwoude-Rijndijk
32: Zoetermeer - Stompwijk - Zoeterwoude-Dorp - Leiden - Valkenburg - Katwijk aan den Rijn - Katwijk (Rijnsoever)
39: Den Haag - Voorburg - Leidschendam - Voorschoten - Leiden - Leiderdorp
45: Den Haag - Voorburg - Leidschendam - Voorschoten - Leiden - Leiden Vossenbes (Merenwijk)
48: Voorschoten - Leiden - Leiderdorp

[bewerken] Voorzieningen

[bewerken] Station

[bewerken] Omgeving

Centrumzijde:

regiokantoor Sociale Verzekeringsbank
regiokantoor Achmea in aanbouw
Aldi, Kruidvat, Super de Boer

Zeezijde:

ondergrondse fietsenstalling
appartementencomplex 'De Kijker' met daaronder kantoren
Leids Universitair Medisch Centrum

[bewerken] Externe links

Bronnen, noten en/of referenties

↑ 'Bouwstop Leiden Centraal', Leidsch Dagblad, 22 oktober 2008

Station Leiden op Stationsweb

Voor meer mediabestanden zie de categorie Leiden Centraal van Wikimedia Commons.

Spoorwegstations aan de Schiphollijn
0: Weesp · 2: Diemen Zuid · 5: Duivendrecht · 10: Amsterdam RAI · 12: Amsterdam Zuid · 15: Schiphol · 19: Hoofddorp · 24: Nieuw Vennep · 27: Sassenheim (toekomstig) · 30: Leiden Centraal