Arriva Personenvervoer Nederland

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Arriva Personenvervoer Nederland
Land	Nederland
Actief	1998-heden
Hoofdvestiging	Heerenveen
Website	http://www.arriva.nl http://www.arrivatouring.nl
Portaal    Openbaar vervoer

Arriva Personenvervoer Nederland is een vervoerbedrijf dat actief is in het stads- en streekvervoer in verschillende regio's door het hele land en regionaal treinvervoer in de provincies Friesland, Groningen en Zuid-Holland, dit laatste met een uitloper tot in Gelderland. Onder de naam Arriva Touring verzorgt men touringcar- en taxivervoer, en rijdt men een drietal Qliners voor het OV Bureau Groningen Drenthe. Arriva heeft een eigen reizigersmagazine: Goede Reis!.

Inhoud 1 Geschiedenis 2 Huidige activiteiten 2.1 Busvervoer 2.2 Treinvervoer 3 Materieel 3.1 Bus 3.2 Trein 4 Vervoerbewijzen en tarieven 5 Projecten 5.1 Groningen - Leer / Veendam 5.2 Groningen - Drachten - Heerenveen 6 Zie ook 7 Bronnen, noten en/of referenties

[bewerken] Geschiedenis

De Nederlandse tak van het Britse Arriva plc is ontstaan in het voorjaar van 1998 na de overname van Vancom Nederland. Dit bedrijf exploiteerde het busvervoer in de stad Groningen en Zuid-Limburg.^[1]

Het busvervoer in Zuid-Limburg was in 1994 middels een openbare aanbesteding verkregen ten koste van toenmalig monopolist VSN. Het betrof een eerste experiment met marktwerking in het stads- en streekvervoer. In mei 1995 kwam daar ook het vervoer in het Limburgse Heuvelland bij. De stadsdienst in Groningen kwam op 19 december 1997 in het bezit van Vancom, doordat deze het Groninger Vervoerbedrijf had overgenomen, dat weer een opvolger was van het op 1 april 1994 verzelfstandigde Gemeentelijk Vervoerbedrijf Groningen.

Arriva bracht het stadsvervoer in Groningen onder bij dochteronderneming NV Arriva Groningen. Juridisch gezien was dit een zelfstandige eenheid, wat onder meer tot uiting kwam in het feit dat de buschauffeurs onder een andere cao vielen.

In Limburg reed Arriva tot 26 april 2002, waarna het busvervoer werd doorverkocht aan Limex (Limburg Express/Connex), een streekvervoerder die per 10 december 2006 is opgegaan in Veolia Transport Limburg.

In mei 1999 kocht Arriva de GADO en VEONN van de Hanze Groep (onderdeel van de VSN-groep). Hiermee verkreeg Arriva het busvervoer in de provincie Groningen, delen van Drenthe, Friesland (incl. stadsdienst Leeuwarden en de Waddeneilanden Vlieland, Terschelling, Ameland en Schiermonnikoog), en het treinvervoer op de Noordelijke Nevenlijnen.

• NoordNed

De Noordelijke treinverbindingen in Friesland en Groningen zouden per 24 mei 1998 overgenomen worden door NoordNed. Dit was een samenwerkingsverband tussen NS Reizigers en VEONN. NoordNed zou ook het gehele regionale openbaar vervoer in de provincie Friesland gaan verzorgen. Wegens omstandigheden werd de startdatum een jaar uitgesteld. In deze periode nam Arriva de VEONN-Groep over en werd deze een partner in NoordNed. Uiteindelijk ging NoordNed op 30 mei 1999 van start. Het busvervoer in Zuidoost Friesland en de stadsdienst Leeuwarden ging Arriva zelf rijden. De treinen werden geleasd van de NS en de bussen van Arriva.

In december 2003 verkocht de NS haar aandeel in NoordNed aan Arriva. Het bedrijf was nu overbodig geworden en werd uiteindelijk op 1 januari 2006 opgeheven. De bussen werden overgespoten in de huisstijl van Arriva. Heel lang heeft Arriva niet in het voormalige NoordNed gebied gereden, op 10 december 2006 ging de concessie Noord- en Zuidwest Friesland over naar concurrent Connexxion.

• Verlies Noordelijke concessies

Na het verlies van het busvervoer in het Noorden en Zuidwesten van Friesland raakte Arriva achtereenvolgens de stadsdienst Leeuwarden kwijt aan Connexxion (1 januari 2008), het busvervoer in Zuidoost Friesland aan Qbuzz (14 december 2008) en de concessie GGD (Groningen stad + provincie & Noord- en Midden Drenthe) aan Qbuzz (13 december 2009). Laatstgenoemde concessie werd ook nog eens uitgebreid met de lijnen in Zuidoost en Zuidwest Drenthe.

Het openbaar vervoer op de Friese Waddeneilanden bleef wel in handen van Arriva, uitgezonderd de lijn op Vlieland, die tussen 2002 en 2009 werd gereden door TCR Vlieland. Sinds maart 2009 is deze buslijn echter weer eigendom van Arriva, hiervoor huurt het bedrijf wel bussen in van de TCR. Ook exploiteert Arriva tot op heden de treindiensten.

Arriva reed tussen 2002 en 2005 ook in Noordoost-Overijssel en de regio IJsselmond (Noordoostpolder). Deze concessies werden op 4 september 2005 overgenomen door Connexxion. Verder heeft men korte tijd deels in Zuidoost Drenthe gereden.

• Overige niet gegunde concessies

In september 2002 kreeg het bedrijf Millennium Transportation International (MTI) van de politiek de gelegenheid om haar concept van openbaar vervoer in de praktijk te brengen met stadsvervoer in Meppel en Hoogeveen en het streekvervoer in het gebied tussen die twee plaatsen (Zuidwest Drenthe). Deze concessie werd na faillissement van MTI per 1 mei 2004 aan BBA overgedragen. Op 11 mei 2004 zou deze concessie overgedragen worden aan Arriva, omdat deze vervoerder voor de concessie wilde betalen. Op 18 mei 2004 werd echter bekend dat BBA de concessiehouder bleef. Per 12 december 2004 zijn deze lijnen naar Connexxion gegaan.

Op 27 mei 2009 leverde Arriva (een dag na het verlies van Groningen-Drenthe aan Qbuzz) bij de Stadsregio Rotterdam een offerte in voor de concessie Voorne-Putten & Rozenburg. Drie weken later werd deze concessie aan Connexxion gegund.

[bewerken] Huidige activiteiten

[bewerken] Busvervoer

• Qliner

Arriva bedacht in 2003 de autobusformule Qliner als alternatief voor de Interliner, de snelbusformule van de VSN-Groep die tot een aantal jaren geleden door vrijwel alle Nederlandse streekvervoerders werd gehanteerd.^[2]

Deze formule is nu eigendom van de OV-autoriteiten, waardoor ook andere vervoerders de naam Qliner mogen gebruiken. De Qliner kreeg hierdoor een eigen donkerblauwe huisstijl om de herkenbaarheid te verhogen. Het logo van de vervoerders mag nog wel op de bussen geplakt worden.

Arriva rijdt tegenwoordig Qliners in de regio Waterland, Groningen/Drenthe, Drechtsteden en in de Hoeksche Waard/Goeree-Overflakkee.

• Recent gewonnen concessies

Op 22 december 2009 werd bekend dat de provincie Gelderland het bus- en treinvervoer in de Achterhoek en Rivierenland (inclusief de spoorlijnen Apeldoorn-Zutphen en Tiel-Arnhem) aan Arriva heeft gegund^[3]. De busdiensten in het Rivierengebied zijn nu ook al in handen van Arriva. De nieuwe busconcessie gaat in per 12 december 2010, de treinconcessie per 10 december 2012 en heeft een looptijd van 10 jaar met de mogelijkheid voor 5 jaar verlenging.

De gunning van het bus- en treinvervoer in de Achterhoek aan Arriva, en daarmee het verdwijnen van Syntus, werd niet onverdeeld enthousiast ontvangen.^[4]

• Huidige concessies

Concessie	Begindatum	Einddatum	Toelichting
HOV in GD	13-12-2009	12-12-2015 (mogelijk 2 jr extra)	Dochteronderneming Arriva Touring exploiteert een drietal snelle Qliner-verbindingen in de provincies Groningen en Drenthe.
Vlieland Terschelling Ameland Schiermonnikoog	01-03-2009 01-03-2009 01-03-2009 01-03-2008	31-12-2015 31-12-2015 31-12-2015 12-12-2015	Het vervoer op Vlieland en Terschelling wordt uitgevoerd door TCR in opdracht van Arriva (Joint venture). Op Ameland gaat Arriva vanaf 2010 rijden met ex-Groninger MAN Lion's City aardgasbussen.
Rivierenland	01-01-2003	11-12-2010	Per 1 januari 2003 werd de concessie Rivierenland aan Arriva gegund ten koste van Hermes.
Achterhoek en Rivierenland	12-12-2010	12-12-2020 (mogelijk 5jr extra)	Per 22 december 2009 werd de concessie Rivierenland opnieuw aan Arriva gegund en de concessie Achterhoek ten koste van Syntus.
Waterland	11-12-2005	10-12-2011	Per 11 december 2005 nam Arriva de concessie Waterland over van Connexxion. In dit gebied worden ook bussen van de TCR ingezet. Deze bussen zijn wel in de huisstijl van Arriva gespoten.
Hoeksche Waard/Goeree-Overflakkee	01-01-2008	15-12-2014	De Provincie Zuid-Holland heeft op 11 juli 2007 de concessie Hoeksche Waard/Goeree-Overflakkee gegund aan Arriva. De concessie start op 1 januari 2008 en heeft een duur van 7 jaar met een optie tot verlenging van een jaar. Arriva bestelde 84 nieuwe Berkhof Ambassador en een onbekend aantal nieuwe Mercedes-Benz Citaro bussen. Ook bestelde Arriva 10 nieuwe Berkhof Procity, deze werden intussen geannuleerd om door een ander type bus te worden vervangen, namelijk de Mercedes Sprinter. Deze busjes (inclusief Mercedes Citaro Geleed) worden niet door Arriva personeel gereden, maar door TCR (Taxi Centrale Renesse). Voornamelijk de schoollijnen en lijn 161 van Oud-Beijerland - Heinenoord - Zuid-Beijerland worden door TCR gereden. Deze bussen zijn wel in de huisstijl van Arriva gespoten.
Drechtsteden-Alblasserwaard- Vijfheerenlanden	01-01-2007	31-12-2018	Per 1 januari 2003 werd de concessie Drechtsteden-Alblasserwaard-Vijfheerenlanden aan Arriva gegund. Begin juli 2006 werd bekend dat de concessie Drechtsteden-Alblasserwaard-Vijfheerenlanden per 1 januari 2007 weer aan Arriva werd gegund, de concessie is nu echter uitgebreid met het stadsvervoer in Dordrecht (voorheen verzorgd door Stadsvervoer Dordrecht) en de treindienst van NS op de MerwedeLingeLijn tussen Dordrecht en Geldermalsen.
Meierij	01-01-2007	31-12-2014	Arriva bestelde 44 nieuwe Berkhof Ambassador voor de streekdiensten, 34 nieuwe Mercedes-Benz Citaro bussen voor de stadsdienst in 's-Hertogenbosch en 6 nieuwe Berkhof Procity bussen voor de stadsdiensten van Oss en 's-Hertogenbosch. Tot deze bussen ingestroomd waren, zette Arriva ouder materiaal dat in het noorden was vrijgekomen en oude bussen ingekocht bij andere vervoerders. In februari 2007 werden bij een keuring 21 van 22 gekeurde bussen van Arriva in Noord-Brabant afgekeurd. Arriva liet hierop alle bussen herkeuren en zette tijdelijk gehuurd materieel in van onder andere BBA, Hermes en Novio. [5] Op 16 juli 2007 stroomden de eerste nieuwe bussen in om de oude tijdelijke bussen te vervangen. [6] Eind september waren alle nieuwe Ambassador bussen ingestroomd en stroomden tevens de eerste Citaro bussen in.
Oost-Brabant	01-01-2007	31-12-2014	Het leek erop dat Arriva vanaf 1 januari 2006 ook in delen van Noord-Brabant mocht gaan rijden, maar de aanbesteding moet van de rechter overgedaan worden vanwege fouten tijdens het verlenen van de concessies. Op 28 juni 2006 werd bekend gemaakt dat deze concessies naar Connexxion en Hermes zouden gaan. In oktober 2006 maakte Connexxion bekend deze concessie wegens een fout in de offerte toch niet uit te willen gaan voeren. De provincie Noord-Brabant ging hier niet direct mee akkoord, omdat de fout bij Connexxion zou liggen. Uiteindelijk werd besloten de concessie te verlenen aan de na Connexxion laagste bieders, de concessie Noordoost Brabant ging in december naar Arriva, de overige concessies bleven in handen van de zittende vervoerder, BBA, die doorging onder de naam Veolia Transport.
Waterbus Rotterdam-Drechtsteden	01-01-2010	12-12-2021	Onder de joint venture Aquabus exploiteert Arriva samen met Koninklijke Doeksen een aantal waterbusverbindingen in Zuid Holland.

Bron: KpVV^[7]

[bewerken] Treinvervoer

Sinds het ingaan van het huidige contract in december 2005 voor de exploitatie van de Noordelijke Nevenlijnen, rijden de treinen op dit traject onder de vlag van Arriva. Tussen 30 mei 1999 en 11 december 2005 gebeurde dit onder de naam NoordNed. De huidige concessie is ingegaan op 11 december 2005 en loopt tot eind 2020.

De treinen maken in Nederland gebruik van de infrastructuur van ProRail. Op het traject Nieuweschans-Leer wordt het spoornet onderhouden door DB Netze.

In het dienstregelingsjaar 2010 worden de volgende treindiensten gereden in Friesland en Groningen:

Serie	Treinsoort	Route	Bijzonderheden
8400	Stoptrein (Arriva)	Groningen – Zuidbroek – Nieuweschans – Leer (Ostfr.)
37100	Stoptrein (Arriva)	Leeuwarden – Sneek – Stavoren
37200	Stoptrein (Arriva)	Leeuwarden – Harlingen
37400	Stoptrein (Arriva)	Leeuwarden – Groningen	Enkele treinen per dag stoppen in Leeuwarden Achter de Hoven
37300	Sneltrein (Arriva)	Leeuwarden – Groningen	Rijdt niet 's avonds en op zondag
37500	Stoptrein (Arriva)	Groningen – Zuidbroek – Winschoten – Nieuweschans	Sommige treinen rijden tot Winschoten. Rijdt niet op de tijden dat treinserie 8400 rijdt.
37600	Stoptrein (Arriva)	Groningen – Roodeschool
37700	Stoptrein (Arriva)	Groningen – Delfzijl

Sinds 10 december 2006 verzorgt Arriva ook het treinvervoer op de Merwede-Lingelijn. Deze spoorverbinding behoort bij de busconcessie DAV en loopt tot begin 2019.

Serie	Treinsoort	Route	Bijzonderheden
36700	Stoptrein (Arriva)	Dordrecht – Geldermalsen

Op 22 december 2009 werd bekend dat Arriva per 10 december 2012 de treindiensten in de Achterhoek van Syntus overneemt en de spoorlijn Apeldoorn-Zutphen (Oosterspoorweg) van RegioNS. De spoorverbindingen horen bij de busconcessie die loopt tot eind 2020. Deze verbindingen gaat Arriva vanaf eind 2012 rijden:

Serie	Treinsoort	Route	Bijzonderheden
30700	Stoptrein (Syntus)	Arnhem – Doetinchem	Rijdt uitsluitend op werkdagen tot 19:00.
30800	Stoptrein (Syntus)	Winterswijk – Zutphen
30900	Stoptrein (Syntus)	Arnhem – Doetinchem – Winterswijk
31100	Stoptrein (Syntus)	Arnhem – Elst – Tiel
17800	Stoptrein (RegioNS)	Zutphen – Apeldoorn

[bewerken] Materieel

[bewerken] Bus

De eerste jaren reed Arriva in de Noordelijke provincies met het wagenpark dat van de voorgaande vervoerders was overgenomen. Dit waren allemaal hogevloersbussen waaronder verschillende typen van de standaardstreekbus, Den Oudsten (Alliance) en Mercedes-Benz O408. In 2001 stroomden in Friesland een vijftigtal nieuwe lagevloersbussen in van het type Dennis. Een jaar later werden de bussen op de stadsdienst Leeuwarden grotendeels vervangen door de Wright Commander en Wright Cadet. Ook voor de Friese streeklijnen werden Commanders gebouwd om oude bussen af te kunnen voeren. In het NoordNed gebied ging de Berkhof Ambassador rijden, evenals in het voormalige GADO gebied. Op de Groninger stadsdienst werden bussen langzaamaan vervangen door de Mercedes-Benz Citaro. De standaardstreekbussen werden als eerste buitendienst gesteld. De laatste intensieve inzet in Nederland was in 2003 toen Arriva de concessie DAV had gewonnen, en daar tijdelijk met reservematerieel moest rijden omdat de nieuwe bussen nog niet klaar waren. Het overige "recentere" hogevloersmaterieel (Alliance/O408) heeft nog wel aantal jaar doorgereden, voornamelijk in de Noordelijke provincies. Doordat Arriva daar bijna al het openbaar vervoer is kwijtgeraakt zijn deze bussen inmiddels ook geëxporteerd naar het buitenland of rijden bij touringcarbedrijven zoals Arriva Touring.

Het wagenpark bestaat alleen nog uit lagevloerbussen, met uitzondering van de Qliners. Bussen met een verlaagde in- en uitstap worden steeds meer verplicht gesteld in de Wet personenvervoer 2000.

Arriva rijdt tegenwoordig onder meer met deze types:

• Alexander Dennis (Alexander ALX200 op Dennis chassis)
• Irisbus Heuliez GX127
• Kutsenits (City IV op VW Transporter chassis)
• MAN (Lion's City CNG) - inzet op Ameland
• Mercedes-Benz (Citaro (geleed en 12 meter), Integro)
• Scania (Omnilink)
• VDL Berkhof (Ambassador 200, Procity, DAF SB220/Berkhof)
• Volvo B10BLE City/Aabenraa (ex-Arriva Zweden)
• Wrightbus (Cadet, Commander)

Door het verlies van het busvervoer in Groningen en Noord- & Midden Drenthe heeft Arriva een grote vloot bussen buitendienst moeten stellen. Een deel van deze bussen zal ook worden geëxporteerd naar het buitenland. Zo zullen alle Dennis bussen en een deel van de Wrightbussen verhuizen naar Arriva in Tsjechië en Portugal. Ook verdwijnen er een aantal Ambassadors, Volvo's en Citaro's naar het buitenland. Van de 10 Lion's City CNG's zullen er 4 overblijven, de rest wordt ook geëxporteerd.

[bewerken] Trein

Sinds 2008 worden alle treindiensten gereden met Spurts: voor de noordelijke lijnen de dieselversie, voor Dordrecht - Geldermalsen de elektrische variant. Tot juli 2007 werden de noordelijke lijnen gereden met Wadlopers en de sneltrein Groningen – Leeuwarden en later tot november 2007 het traject Leeuwarden - Harlingen Haven met Buffels, die alle van de Nederlandse Spoorwegen gehuurd werden. Voor Dordrecht – Geldermalsen huurde Arriva tot eind 2008 zeven stellen Plan V van NS.

De Spurt is een treinstel van het type GTW, gebouwd door de Zwitserse fabrikant Stadler Rail. De treinstellen zijn rood/wit van kleur, in plaats van het vroegere geel (treinen) of groen/wit (bussen).

In 2005 zijn 43 treinen besteld. 27 treinstellen bestaan uit drie reizigerscompartimenten (GTW2/8) en bieden plaats aan 178 personen. 16 treinstellen bestaan uit twee reizigerscompartimenten (GTW2/6) en bieden plaats aan 115 personen. Acht van de 43 treinstellen zijn geschikt voor grensoverschrijdend vervoer op het traject Groningen – Leer. Deze zijn in het najaar van 2006 geleverd: de eerste werd op 1 november 2006 door minister Peijs in Groningen in gebruik gesteld. De overige GTW's volgden in de loop van 2007. De order had een waarde van 220 miljoen Zwitserse frank (ongeveer 140-145 miljoen euro).

Voor de Merwede-Lingelijn heeft Arriva nog zeven GTW's aangeschaft. In dit geval gaat het om de elektrisch aangedreven variant. Deze treinen zijn in 2008 geleverd.

In het begin waren er problemen met de Spurt. Het betrof softwareproblemen, een defecte uitschuifplank en problemen met het sluitmechanisme van de deuren. Deze storingen zijn inmiddels grotendeels opgelost.

[bewerken] Vervoerbewijzen en tarieven

In de bussen van Arriva is de Nationale Strippenkaart geldig. De Qliners hebben speciale toeslagtarieven, gebaseerd op het NS-tarief. Ook zijn in diverse concessies speciale Eurokaartjes in de bus te koop. De OV-chipkaart wordt in 2010 geleidelijk ingevoerd.

Voor de trein geldt het landelijke NS-tarief. In de provincie Groningen zijn ook strippenkaarten in de trein geldig. Speciale kaartsoorten en abonnementen van het stads- en streekvervoer zijn niet geldig in de trein.

De traditionele landelijke treinvervoerbewijzen zijn van toepassing. Naast de landelijke Voordeelurenkaart is er ook een goedkopere Kortingkaart van € 17,50 per jaar die alleen bij Arriva treinen geldig is, in dezelfde daluren, zonder samenreiskorting, maar wel met 10 gratis meereiskaartjes per jaar.

De OV-chipkaart is in de trein nog niet ingevoerd, zie ook de invoering van de OV-chipkaart bij Arriva.

[bewerken] Projecten

[bewerken] Groningen - Leer / Veendam

In de provincie Groningen werkt Arriva samen met de provincie, ProRail en de gemeente Veendam om de spoorlijn Zuidbroek–Veendam weer voor personenvervoer open te stellen. Na een intentieverklaring op 30 augustus 2007 is op 14 maart 2008 overeenstemming bereikt tussen de betrokken partijen over de heringebruikname van de spoorlijn vanaf de zomer van 2010. De bedoeling is twee treinen per uur te laten rijden tussen Groningen en Veendam.

Inmiddels zijn er al plannen om in een later stadium de treindienst door te trekken naar Stadskanaal. Omdat het bestaande spoor via Wildervank en Bareveld in gebruik is als museumlijn, in eigendom van de STAR en niet van ProRail, worden hiervoor ook alternatieve tracés onderzocht, zoals via Nieuwe Pekela.

Naast de halfuurdienst Groningen–Veendam zal ook de halfuurdienst Groningen–Winschoten(–Nieuweschans–Leer) blijven bestaan. Dit betekent tussen Groningen en Zuidbroek een kwartierdienst. Waarschijnlijk zal er wel onderscheid gemaakt worden tussen twee sneltreinen en twee stoptreinen. De sneltreinen zullen in Hoogezand-Sappemeer alleen stoppen op het nieuwe station Hoogezand Centrum, nabij het 'dorpshart' ter hoogte van de Kerkstraat. De huidige stations Hoogezand-Sappemeer en Sappemeer Oost zullen vervangen worden door het nieuwe station Sappemeer ter hoogte van de Klinker.

[bewerken] Groningen - Drachten - Heerenveen

Zie Spoorlijn Groningen - Heerenveen voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Op 30 oktober 2007 maakte Arriva plannen bekend voor de bouw van een spoorlijn tussen Groningen en Heerenveen. Arriva gaat er van uit dat de aanleg van die lijn tussen de 600 en 800 miljoen gaat kosten. Een groot deel daarvan zou kunnen komen uit het bedrag van ongerveer 2,1 miljard dat het Noorden als compensatie krijgt voor het niet doorgaan van de Zuiderzeelijn. Arriva zegt bereid te zijn ook zelf te willen investeren in de aanleg.^[8]

[bewerken] Zie ook

• Arriva activiteiten buiten Nederland

Vervoerbedrijven actief in Nederland
Alleen stadsvervoer: GVB · GVU · HTM · RET Stads- en streekvervoer: Arriva · Connexxion · Hermes · Novio (Breng) · NS · Qbuzz · RegioNS · Syntus · TCR · Veolia Transport Zie ook: Verdeling openbaar vervoer in Nederland