Dordtse gevel
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Een Dordtse gevel is een renaissance geveltype dat in de stad Dordrecht werd ontwikkeld en dat ook elders wel te zien is.
Een Dordtse gevel is een trapgevel die verder wordt gekenmerkt door rondbogen boven de vensters, waarvan de nis met een drievoudig klaverblad met lelies is versierd. Een aantal kopjes is ter versiering aangebracht en meestal heeft de gevel boven de onderpui nog twee verdiepingen.
De oudste gevels zijn vanaf 1550, en de meeste zijn tussen 1650 en 1795 gebouwd.
De Dordtse gevel werd gebouwd als meesterproef voor het metselaarsgilde van Dordrecht. Ze bevatte tal van elementen waarin alle aspecten van de metselaarskunst naar voren kwamen. Het ontwerp van de Dordtse gevel bleef bijna nagenoeg ongewijzigd, ondanks de komst van nieuwe architectonische stijlen. In 1725 vond het gemeentebestuur dat de Dordtse gevels niet meer paste in de voorname straten van de stad en verordonneerde dat metselaarsproeven alleen nog mochten worden gebouwd in de achterstraten. Hierdoor zijn deze traditionele gevels ook te vinden in kleine straatjes en aan de randen van de binnenstad. De bouw van de oorspronkelijke Dordtse gevels verdween in 1795, toen de gilden werden opgeheven. Rond 1900 kwam de stijl kortstondig terug als historiserende neostijl, waarin een aantal gebouwen werden opgetrokken zoals de Statenschool in de Hofstraat.
Tijdens de ingrijpende sanering van delen van de binnenstad in de jaren zestig zijn vele achterstraten gesloopt. De fraaiste gevels uit deze straten, waaronder een aantal van het Dordtse type werden verplaatst naar de Hofstraat en de oostelijke wand van het Statenplein. Hierdoor kreeg de Hofstraat het pittoreske uiterlijk die het momenteel heeft.
Omstreeks 1900 bezat Dordrecht nog 150 Dordtse gevels, maar daarvan zijn er nog circa 50 over.
[bewerken] Buiten Dordrecht
Omdat Dordtse bouwmeesters ook in andere steden werkten zijn ook daar Dordtse gevels gebouwd. Voorbeelden daarvan zijn Delft, Woudrichem, Haarlem, Leeuwarden en Grave.
[bewerken] Fotogalerij Dordtse Gevels
 Dordtse gevel in de Wijnstraat geschilderd in Dordtse kleuren |
 Detail van een Dordtse gevel met muuranker en gebeeldhouwd kopje |
 Dordtse gevels in de Hofstraat |
 Detail van Dordtse gevels huis In den Salamander in Woudrichem |
