Rijksweg

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Ga naar: navigatie, zoeken

Een rijksweg is een weg die in beheer is bij de centrale overheid van een land.

Inhoud

[bewerken] Nederland

Nederlandse rijkswegen worden onderhouden door Rijkswaterstaat in opdracht van het Rijk. Rijkswaterstaat is tevens verantwoordelijk voor de aanleg van nieuwe rijkswegen. Diverse oorspronkelijke rijkswegen zijn tegenwoordig overgedragen aan provincies en gemeentes.

[bewerken] Geschiedenis

In 1810 maakte Napoleon als eerste werk van een samenhangend rijkswegennet. Er werd een plan opgesteld voor een netwerk van rijkswegen, ingedeeld in verschillende klassen. De wegen van de 1e en 2e klasse werden door de staat aangelegd, de aanleg van de overige wegen door de lagere overheden. In 1821 omvatte het Rijkswegennet zo'n 500 km weg, die in de daaropvolgende decennia vrijwel geheel werd bestraat.

Het zou honderd jaar duren voordat het rijkswegennet verder zou worden uitgebreid. Minister Lely voorzag als eerste een grote toekomst voor de automobiel. In 1915 stelde Lely voor de belangrijkste en drukste verbindingen te verbeteren. Door de uitgebroken eerste wereldoorlog strandde zijn voorstel door benzine- en geldgebrek.

In 1927 werd een nieuw rijkswegenplan vastgesteld. Dit plan voorzag in een aanzienlijke uitbreiding van het aantal rijkswegen en verbetering van de belangrijkste rijkswegen. Dit was hard nodig. De meeste rijkswegen waren drie meter breed en werden gebruikt voor fietsers, automobielen, trams en paarden. In 1932 werd het rijkswegenplan herzien. Dit rijkswegenplan voorzag nog niet in de aanleg van snelwegen. In 1933 werd echter tot de aanleg van de allereerste snelweg besloten: de rijksweg 12 van Den Haag naar Utrecht.

Enkele jaren later, in 1936, werd door Rijkswaterstaat een aantal belangrijke rijkswegen aangewezen als autosnelweg. Deze wegen moesten zo snel mogelijk worden aangepast. In 1938 werd het autosnelwegenplan opgenomen in het rijkswegenplan. In de volgende decennia werden steeds meer rijkswegen uitgevoerd als autosnelweg.

In 1976 werd op de rijkswegen wegnummering ingevoerd. Autosnelwegen kregen een A-nummer, Niet-autosnelwegen een N-nummer. De administratieve nummers weken vaak af van het wegnummer. De A28 bijvoorbeeld bestond uit de administratieve wegen 32, 36 en 37. In 1984 werden de administratieve nummers zoveel mogelijk gelijk getrokken met de wegnummers.

[bewerken] Rijkswegen tegenwoordig

hectometerpaaltje van rijkswaterstaat

Een rijksweg kan zowel een gewone weg, een autoweg of een autosnelweg zijn. Rijkswegen zijn doorgaans te herkennen aan een wegnummer met een N (weg of autoweg) of A (autosnelweg) met een nummer van 1 t/m 99. In 2008 had Nederland in totaal 5.050 km rijksweg (bron: Centraal Bureau voor de Statistiek). Rijkswegen zijn ook herkenbaar aan het hectometerpaaltje.

In vrijwel alle gevallen is het A/N-nummer gelijk aan het rijkswegnummer. Eén van de uitzonderingen is de A/N18. Deze weg maakt namelijk deel uit van rijksweg 15. Die is ontstaan omdat in de jaren negentig is afgezien van het doortrekken van de A15 naar Zevenaar. Daarop is het deel van Rijksweg 15 in de Achterhoek omgenummerd naar A/N18. Een andere bijzonderheid doet zich voor op de A29. Die maakt deel uit van zowel Rijksweg 4 als Rijksweg 29.

[bewerken] Bewegwijzering

1rightarrow.png Zie ook: bewegwijzering

Sinds 1 januari 2004 verzorgt het bedrijf Tebodin de bewegwijzering van het rijkswegennet tot 2007. Tebodin heeft de openbare aanbesteding gewonnen van de ANWB die tot 2004 jarenlang verantwoordelijk was voor de bewegwijzering. Het contract met Tebodin is daarna verlengd met 1 jaar tot eind 2008, waarna een nieuwe aanbesteding is geweest. Ook deze aanbesteding is gewonnen door Tebodin, ditmaal tot eind 2010. Op de overige wegen is de ANWB nog wel verantwoordelijk voor de bewegwijzering.

Rijkswegenkaart

[bewerken] Lijst van Nederlandse Rijkswegen

[bewerken] Planwegen

[bewerken] Planvervangende wegen

[bewerken] In aanbouw

[bewerken] Gepland

[bewerken] Voormalige rijkswegen

1rightarrow.png Zie Lijst van voormalige rijkswegen in Nederland voor een volledig overzicht van voormalige rijkswegen

[bewerken] Rijkswegen in het buitenland

[bewerken] België

Aangezien in België de aanleg en het onderhoud van wegen een bevoegdheid is op het niveau van de drie gewesten, spreekt men van Gewestweg.

De rijkswegen die Nederland met België verbinden zijn (van west naar oost):

[bewerken] Scandinavië

In Noorwegen en Zweden kent men ook rijkswegen. In die landen worden alleen niet-E-wegen voorzien van een nationaal nummer. Denemarken kent een soortgelijk systeem, alleen wordt daar gesproken over hovedveje (hoofdwegen).

[bewerken] Duitsland

Tot in de Tweede Wereldoorlog kende men in Duitsland Reichsstraßen (rijkswegen). Na de oorlog werden deze in West-Duitsland vervangen door Bundesstraßen (bondswegen) en in de DDR door Fernverkehrsstraßen (doorgaand verkeerroutes). Omdat in beide Duitslanden de nummering van de voormalige Reichsstraßen voor een groot deel intact was gebleven, konden de Oost-Duitse Fernverkehrsstraßen na de Wende eenvoudig worden omgezet in Bundesstraßen.

De rijkswegen die Nederland met Duitsland verbinden zijn (van Noord naar Zuid):

[bewerken] Verwante onderwerpen

[bewerken] Externe links


Rijkswegen in Nederland

Planwegen: A1 · A2/N2 · N3 · A4 · A5 · A6 · A7/N7 · A8/N8 · A9/N9 · A10 · N11 · A12 · A13 · N14 · A15/N15 · A16 · A17 · A18/N18 · A20 · A22 · A27 · A28 · A29 · A30 · A31/N31 · A32/N32 · N33 · A35/N35 · N36 · A37 · A38 · A44/N44 · N46 · N48 · A50/N50 · N57 · A58/N58 · A59/N59 · N61 · A65/N65 · A67 · A73 · A74 · A76 · A77 · A79 · N99

Planvervangende wegen: 200 (A200/N200) · 205 (N205) · 708 (A208/N208) · 712 (N11) · N259 · 773 (N273) · 783 (zijtak A73) · 834 (N34) · 835 (N35) · 838 (N50) · 915

Voormalige rijkswegen: N34 · N41 · N46 · A48/N48 · A52/N52 · N60 · N64 · A68/N68 · N69 · N265 · N271 · N289
Ontvangen van "http://nl.wikipedia.org/wiki/Rijksweg"
Persoonlijke instellingen
in andere talen