ChristenUnie

De ChristenUnie is een christelijk-sociale Nederlandse politieke partij van orthodox-protestantse signatuur, die vertegenwoordigd is in de Eerste en Tweede Kamer en in provinciale en gemeentelijke besturen. De ChristenUnie is in in het Europees Parlement vertegenwoordig met één zetel.

De politieke jongerenorganisatie van de ChristenUnie is PerspectieF.

Sinds 22 februari 2007 maakt de ChristenUnie deel uit van het Kabinet-Balkenende IV.

[bewerken] Ontwikkeling

Sinds 13 maart 2001 bestaat er formeel een fractie van de ChristenUnie in de Tweede Kamer. Deze fractie bestaat uit de leden van de voormalige fracties van de RPF (Reformatorische Politieke Federatie) en het GPV (Gereformeerd Politiek Verbond). Sinds de verkiezingen van 1989 hielden de fracties al gezamenlijke vergaderingen.

De op één na laatste fractievoorzitter van het GPV, Gert Schutte, heeft na de (ook door hem gewenste) totstandkoming van de fusie afscheid genomen van de politiek. Hij werd de resterende maanden van het bestaan van een zelfstandig GPV vervangen door Eimert van Middelkoop. Op de vacante zetel kwam Arie Slob.

[bewerken] 2002/2006

Lijsttrekker bij de Kamerverkiezingen van 15 mei 2002 was Kars Veling. Hij werd na de teleurstellend verlopen verkiezingen vervangen door André Rouvoet. Onder dit voormalige RPF-kamerlid verloor de ChristenUnie bij de Kamerverkiezingen van 22 januari 2003 nog een zetel. Ondanks dit verlies mocht de ChristenUnie voor een korte tijd meepraten over de vorming van een nieuw kabinet, maar VVD en CDA kozen er uiteindelijk voor om met D66 in zee te gaan.

[bewerken] 2006/2007

Bij de verkiezingen van 22 november 2006 boekte de ChristenUnie winst en kwam uit op zes zetels: een verdubbeling. Er werd direct na de verkiezingsuitslag gesproken over mogelijke regeringsdeelname van de partij. De ChristenUnie kwam naar voren als een partij die als derde coalitiegenoot voor een meerderheidsregering kon zorgen. Deze optie kwam opnieuw in beeld op 11 december, nadat kabinetsonderhandelingen tussen het CDA, de PvdA en SP waren mislukt.

[bewerken] Wisselingen binnen de ChristenUnie

Op 6 februari 2007 werd bekend dat de fracties van CDA, ChristenUnie en PvdA hadden ingestemd met het conceptregeerakkoord van het toen nog toekomstige Kabinet-Balkenende IV. Rouvoet en Wouter Bos werden vicepremier. Slob nam het fractievoorzitterschap van Rouvoet in de Tweede Kamer over die minister voor Jeugd en Gezin werd. Senator Eimert van Middelkoop, die ervaren is op het gebied van de buitenlandse politiek en defensie, werd minister van Defensie en Tineke Huizinga werd staatssecretaris op het ministerie van Verkeer en Waterstaat. De plaatsen van Rouvoet en Huizinga werden ingenomen door Esmé Wiegman-van Meppelen Scheppink en Ed Anker. Wiegman was tevens lijstduwer voor de Provinciale Statenverkiezingen van 2007 in Overijssel.

Onderstaande afbeelding toont de ontwikkeling van het aantal zetels in de Tweede Kamer van de ChristenUnie sinds 2002, en het aantal zetels dat het GPV en de RPF samen behaalden sinds hun eerste deelname aan de Tweede Kamerverkiezingen in respectievelijk 1952 en 1977.

[bewerken] Standpunten

De plaats van de ChristenUnie in de Nederlandse politieke ruimte in 2006 volgens André Krouwel

De ChristenUnie wordt sinds haar ontstaan nog al eens als links bestempeld, in tegenstelling tot haar voorgangers GPV en RPF, die vaak samen met de SGP tot 'klein christelijk rechts' werden gerekend. Lijsttrekker André Rouvoet distantieert zich echter van het links-rechtsdenken en bestempelt zijn partij consequent als "Christelijk-Sociaal". Op het gebied van sociaal beleid, asielbeleid en milieuzaken wordt regelmatig met linkse partijen als PvdA, SP en GroenLinks opgetrokken. Op het gebied van drugsbeleid, medisch-ethische kwesties (als homoseksualiteit, abortus en euthanasie), het Midden-Oostenconflict en het buitenlandse beleid doen zich daarentegen sterke verschillen voor tussen de ChristenUnie en dergelijke partijen. Dit geldt ook voor de discussie rondom het spanningsveld tussen godslastering en vrijheid van meningsuiting. De ChristenUnie heeft in diverse gemeenten vloekverboden gerealiseerd of voorgesteld, meestal samen met de Staatkundig Gereformeerde Partij (SGP).

Binnen de partij is homoseksualiteit ook een moeilijk onderwerp. Harde standpunten en formulering over dit onderwerp leidden in juni 2008 tot het vertrek van politica Yvette Lont (tegenwoordig Yvette Laclé geheten). Ook Sander Chan, als politicoloog werkzaam op de Vrije Universiteit, was lid van het bestuur van ChristenUnie Amsterdam, maar is daar in oktober 2008 vertrokken vanwege zijn homoseksualiteit.

De grondslag van de ChristenUnie gaat behalve van de Bijbel uit van de uit de tijd van de Reformatie stammende Drie Formulieren van Enigheid. Alhoewel in de Heidelbergse Catechismus die daarvan onderdeel uitmaakt negatief wordt gesproken over de rooms-katholieke Kerk, zijn ook rooms-katholieken die zich aangesproken voelen door de ChristenUnie bij deze partij welkom.
Diverse personen van katholieken huize hebben dan ook laten weten zich in het gedachtegoed en het optreden van de ChristenUnie te kunnen vinden. Zo is er al eens een katholiek gemeenteraadslid voor de ChristenUnie geweest en stonden voor de Provinciale Statenverkiezingen van 2007 twee katholieken op de kieslijst van de ChristenUnie voor de nieuwe Provinciale Staten van Limburg.

[bewerken] Leden

Leden ChristenUnie
Jaar	Aantal leden
1 januari 2002	27.250
1 januari 2003	27.000
1 januari 2004	25.074
1 januari 2005	24.235
1 januari 2006	24.156
1 januari 2007	26.673
1 januari 2008	27.683
1 januari 2009	26.745
Bron: ChristenUnie - ledentallen (DNPP)

[bewerken] Partijvoorzitter

Partijvoorzitter sinds 2005 is Peter Blokhuis. Hij is de tweede in rij.

Zie: lijst van partijvoorzitters van de ChristenUnie

[bewerken] Electoraat

Hoewel de aanhang van politieke partijen niet meer vaststaat en verkiezingsuitslagen behoorlijk kunnen schommelen kent de ChristenUnie een relatief grote aanhang onder gereformeerd vrijgemaakten en andere orthodox-protestanten. Hierdoor scoort de partij goed in gebieden waar veel orthodox-protestanten wonen, zoals de Bijbelgordel en delen van Groningen en Friesland. De gemeente waar de ChristenUnie bij de Tweede Kamerverkiezingen van 2006 procentueel de meeste stemmen haalde was Bunschoten (28,87%) in de provincie Utrecht. De partij heeft weinig aanhang in de overwegend rooms-katholieke provincies Noord-Brabant en Limburg.

[bewerken] Volksvertegenwoordigers en bestuurders

De partij investeert sinds 2006 door middel van een 'ChristenUnie-kaderschool' in opleiding en vorming van haar huidige en toekomstige generatie politici en bestuursleden.

[bewerken] Regering

De ChristenUnie maakt deel uit van het op 22 februari 2007 geïnstalleerde kabinet-Balkenende IV. De volgende bewindslieden zitten voor deze partij in het kabinet:

Tineke Huizinga, staatssecretaris op het ministerie van Verkeer en Waterstaat, portefeuille: waterbeleid, KNMI en stads- en streekvervoer
Eimert van Middelkoop, minister van het ministerie van Defensie
André Rouvoet, vicepremier en minister zonder portefeuille, programmaminister voor Jeugd en Gezin en als zodanig toegevoegd aan het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

Zie: alle (voormalige) bewindslieden voor de ChristenUnie

[bewerken] Tweede Kamer

De Tweede Kamer fractie bestaat sinds de verkiezingen van 2006 uit zes personen (de installatie vond plaats op 30 november 2006):

Zie: alle (voormalige) Tweede Kamerleden voor de ChristenUnie

De genoemde Kamerleden Esmé Wiegman-van Meppelen Scheppink en Ed Anker zijn op 1 maart 2007 in de plaats gekomen van de nummers 1 en 3 op de kandidatenlijst (André Rouvoet en Tineke Huizinga-Heringa), die in het kabinet-Balkenende IV zitting hebben genomen.

[bewerken] Eerste Kamer

De Eerste Kamer fractie bestaat sinds de verkiezingen van 2007 uit vier personen (de installatie vond plaats op 12 juni 2007):

Zie: alle (voormalige) Eerste Kamerleden voor de ChristenUnie

[bewerken] Europees Parlement

De ChristenUnie vormde bij de verkiezingen voor het Europees Parlement in 2004 een kartel met de SGP. Verder was er voor het eerst een lijstverbinding met het CDA. Beide partijen maakten deel uit van de fractie Onafhankelijkheid en Democratie. De ChristenUnie werd in de periode 2004-2009 vertegenwoordigd door Hans Blokland.

Bij de verkiezingen van 2009 kwamen CU en SGP opnieuw met een gezamenlijke lijst; lijsttrekker was de CU-er Peter van Dalen. De combinatie kreeg twee zetels. Twee weken na het bekend worden van de uitslag kwam het echter tot een breuk. De twee partijen hadden samen met onder meer de Britse Conservatieven een nieuwe fractie gevormd, de Europese Conservatieven en Reformisten, maar de Britten zagen een breekpunt in het vrouwenstandpunt van de SGP. Uiteindelijk koos SGP-er Bas Belder voor een, eveneens nieuwe, 'onafhankelijke' fractie (Europa van Vrijheid en Democratie), die ook de UK Independence Party en het Italiaanse Lega Nord herbergt.

Op Europees niveau werkt de ChristenUnie ook samen met andere christelijke partijen in de European Christian Political Movement.

Zie ook lijst van ChristenUnie-SGP-Europarlementariërs voor de periode 2004-2009

[bewerken] Provincies

**Vertegenwoordiging ChristenUnie in PS en GS**
	Provinciale Staten		Gedeputeerde Staten
Provincie	Zetels	Totaal	Gedeputeerde
Groningen	4	43	Rudi Slager (1 van 6)
Friesland	3	43	Piet Adema (1 van 5)
Drenthe	3	41	Henk Baas (1 van 6)
Overijssel	5	47
Flevoland	5	39
Gelderland	4	53	Annelies van der Kolk (1 van 6)
Utrecht	4	47	Marjan Haak en Wouter de Jong (2 van 6)
Noord-Holland	2*	55
Zuid-Holland	4	55	Joop Evertse (1 van 7)
Zeeland	3	39	Frans Hamelink (1 van 5)
Noord-Brabant	1*	55
Limburg	0	47
Totaal	38	564	8 van 69
In procenten	6,7%	100,0%	11,6%

* In combinatie met de SGP.

In Limburg deed de ChristenUnie in 2007 voor het eerst mee, maar kwam daar ongeveer duizend stemmen te kort voor een zetel. Dit is toch een opmerkelijk hoge score voor een protestantse partij als de ChristenUnie in het katholieke Limburg. Veel stemmen komen vermoedelijk van conservatieve katholieken.

[bewerken] Gemeenten

Burgemeesters:

De ChristenUnie heeft ongeveer 72 wethouders, 398 gemeenteraads- en 3 deelgemeenteraadsleden.

Belangrijkste bolwerk van de ChristenUnie is de gemeente Bunschoten. Net als andere voormalige GPV-bolwerken, waarvan de meesten in het noorden van Nederland liggen, kent deze gemeente nauwelijks een SGP-aanhang. Bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2006 behaalde de partij de meeste stemmen in:

39,9% Bunschoten
36,2% Urk
25,4% Staphorst
24,8% Hattem
22,3% Oostflakkee
22,1% Nieuw-Lekkerland
21,9% Zwartewaterland
21,5% Nunspeet
21,4% Putten
20,9% Kampen
20,9% Hardinxveld-Giessendam
20,4% Veenendaal
20,2% Graafstroom

[bewerken] Waterschappen

De waterschapsverkiezingen in november 2008 vinden voor het eerst plaats met behulp van een lijstenstelsel in plaats van voorheen het personenstelsel. De Christenunie doet in een aantal waterschappen mee. Dat is opmerkelijk, aangezien verantwoordelijk staatssecretaris van Verkeer en Waterstaat Tineke Huizinga van de Christenunie verklaard heeft dat deelname van politieke partijen aan de waterschapsverkiezingen onbedoeld en ongewenst is.

[bewerken] Literatuur

In 2008 verscheen een studie van de journalist en auteur Riekelt Pasterkamp over de rol van de ChristenUnie in de Nederlandse politiek. Het eerste exemplaar wordt op 9 september 2008 in het Perscentrum Nieuwspoort te Den Haag aangeboden aan ChristenUnie-minister voor Jeugd en Gezin André Rouvoet ^[1]

↑ Riekelt Pasterkamp ChristenUnie op het pluche - De mensen, de idealen, de werkelijkheid, uitg.Kok, Kampen (2008)

[bewerken] Zie ook

[bewerken] Externe links

Politieke partijen in Nederland

Tweede Kamer:	Christen Democratisch Appèl (41) · Partij van de Arbeid (33) · Socialistische Partij (25) · Volkspartij voor Vrijheid en Democratie (21) · Partij voor de Vrijheid (9) · GroenLinks (7) · ChristenUnie (6) · Democraten 66 (3) · Partij voor de Dieren (2) · Staatkundig Gereformeerde Partij (2) · Lid Verdonk (1)
Eerste Kamer:	Christen Democratisch Appèl (21) · Partij van de Arbeid (14) · Volkspartij voor Vrijheid en Democratie (14) · Socialistische Partij (11) · GroenLinks (4) · ChristenUnie (4) · Staatkundig Gereformeerde Partij (2) · Democraten 66 (2) · Partij voor de Dieren (1) · Onafhankelijke Senaatsfractie (1) · Fractie Yildirim (1)
Europees Parlement:	Christen Democratisch Appèl (5) · Partij voor de Vrijheid (4) · Partij van de Arbeid (3) · Volkspartij voor Vrijheid en Democratie (3) · Democraten 66 (3) · GroenLinks (3) · Socialistische Partij (2) · ChristenUnie-Staatkundig Gereformeerde Partij (2)

Nederlandse christelijke partijen

Katholiek:	Algemene Bond (1904-1926) · Rooms-Katholieke Volkspartij (1922-1933) · Roomsch-Katholieke Staatspartij (1926-1945) · Katholiek Democratische Partij (1933-1939) · Katholieke Volkspartij (1945-1977) · Katholiek Nationale Partij (1948-1955) Nieuwe Roomse Partij (1970-1972) God met Ons (1972-1981) Rooms Katholieke Partij Nederland (1972-1981) Katholieke Politieke Partij (1995-1998)
Gereformeerd:	Anti Revolutionaire Partij (1879-1980) · Christen-Democratische Partij (Nederland) (1905-1925) · Staatkundig Gereformeerde Partij (1918-heden) · Gereformeerd Politiek Verbond (1948-2003) · Reformatorische Politieke Federatie (1975-2001) · ChristenUnie (2001-heden)
Hervormd:	Vrij-Antirevolutionaire Partij (1898-1903) · Christelijk-Historische Kiezersbond (1897-1903) · Friese Bond (1898-1908) · Christelijk-Historische Partij (1903-1908) · Christelijk-Historische Unie (1908-1980)
Protestants:	Bond van Christen-Socialisten (1907-1919) · Christelijk-Sociale Partij (1907-1926) · Christelijk-Democratische Unie (1926-1946) · Hervormd-Gereformeerde Staatspartij (1933-1939) · Evangelische Volkspartij (1980-1991)
Oecumenisch:	Christen-Democratisch Appèl (1980-heden)

[0] Riekelt Pasterkamp ChristenUnie op het pluche - De mensen, de idealen, de werkelijkheid, uitg.Kok, Kampen (2008)

[1]