Station Den Haag Centraal
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
CS en Hoftoren
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
Station Den Haag Centraal is het Centraal Station van Den Haag. Den Haag Centraal is met twaalf sporen het grootste kopstation van Nederland. Het werd geopend in 1973 net naast het oude station Den Haag Staatsspoor. Het station heeft de bijnaam "sjoelbak"; dit omdat de sporen allemaal doodlopen onder een overkapping.
Inhoud |
[bewerken] Geschiedenis
Het oudste station van Den Haag is niet Den Haag Centraal, maar Den Haag Hollands Spoor (HS), dat aan de doorgaande verbinding Amsterdam – Rotterdam ligt en in 1843 geopend werd door de Hollandsche IJzeren Spoorweg-Maatschappij (HSM). Station Den Haag HS aan de Oude Lijn werd net buiten de bebouwde kom aangelegd, op een plek die toentertijd zelfs buiten de gemeentegrenzen lag, op het grondgebied van Rijswijk. In 1870 opende de Nederlandsche Rhijnspoorweg-Maatschappij (NRS) een tweede station voor de verbinding van Den Haag naar Gouda en Utrecht. Dit station kwam aan een andere zijde van de stad te liggen. In 1890 werd de concessie van de Rijnspoorweg ontbonden en overgenomen door de Maatschappij tot Exploitatie van Staatsspoorwegen (SS), Den Haag Rijnspoor werd omgedoopt in Den Haag Staatsspoor. De benaming Den Haag SS was zo zeer ingeburgerd dat deze naam ook na de Tweede Wereldoorlog werd gehandhaafd, terwijl in andere situaties (bijvoorbeeld postcodes) de combinatie SS angstvallig vermeden wordt.
Dat Den Haag twee grote stations had, is nooit ongunstig geweest voor doorgaande reizigers, dit in tegenstelling tot Parijs en Londen, waar doorgaande reizigers door de stad van het ene naar het andere station moeten gaan.
Toen de Nederlandse Spoorwegen (NS) begin jaren '70 een Centraal Station voor Den Haag wilden bouwen, lag het vanuit spoorwegexploitatie het meest voor de hand dat op de plek van Den Haag HS te bouwen. Hier kwamen immers de doorgaande treinen van Amsterdam naar Rotterdam. De verbindingsboog van Voorburg naar Den Haag HS moest dan worden uitgebreid. De gemeente Den Haag verzette zich echter hiertegen omdat zij graag een station dicht bij het centrum wilde. Toen is besloten het Centraal Station te bouwen op de plek van Den Haag SS.
In september 1973 was de bouw van het nieuwe station zover gevorderd dat het eerste deel in gebruik kon worden genomen, en station Staatsspoor kon worden gesloten en vervolgens gesloopt om ruimte te maken voor de verdere bouw van het nieuwe station. In 1975 was het Centraal Station voltooid. Er werden verbindingsbogen aangelegd van Laan van Nieuw Oost-Indië naar Den Haag CS (1975) en van Den Haag HS naar Den Haag CS (1976), zodat treinen uit de richtingen Leiden, Rotterdam CS en Rotterdam Hofplein in Den Haag CS konden eindigen. Sinds 29 mei 2000 wordt het station door NS niet meer aangeduid als Den Haag CS, maar als Den Haag Centraal.
Doorgaande treinen tussen Amsterdam en Rotterdam stoppen nog altijd alleen op Den Haag HS en rijden Den Haag Centraal voorbij, waardoor voor veel reizigers nog steeds een onpraktische situatie bestaat. De huidige infrastructuur laat nauwelijks toe dat treinen van Leiden naar Rotterdam v.v. via Den Haag Centraal rijden. Enkel de sporen 6 en 7 zijn uit alle richtingen bereikbaar, waarbij een groot aantal sporen moet worden gekruist. Alleen 's nachts met het Nachtnet kende Den Haag Centraal een doorgaande treindienst. Met ingang van de dienstregeling voor 2009 op 13 december 2008 stoppen de Nachtnettreinen in Den Haag HS, en rijden niet meer via Den Haag Centraal.
[bewerken] Ongeluk 2003
Op 13 december 2003 omstreeks 11:30 uur reed een Sprinter door het stootblok en reed een bonbon-winkel in. De machinist zou te laat hebben geremd. Er vielen geen gewonden.
[bewerken] Treinseries die in Den Haag Centraal stoppen
| Serie | Treinsoort | Route | Bijzonderheden |
|---|---|---|---|
| 500 | Intercity | Den Haag Centraal – Utrecht Centraal – Amersfoort – Zwolle – Groningen | Vleugeltreinen 10500 Zwolle – Leeuwarden en 20500 Rotterdam Centraal – Utrecht Centraal. |
| 1700 | Intercity | Den Haag Centraal – Utrecht Centraal – Amersfoort – Deventer – Hengelo – Enschede | Vleugeltrein 21700 Rotterdam Centraal – Utrecht Centraal. |
| 1900 | Intercity | Den Haag Centraal – Rotterdam Centraal – Breda – Eindhoven – Deurne – Venlo | Rijdt tussen Deurne en Venlo als stoptrein. |
| 2000 | Intercity | Den Haag Centraal – Gouda – Utrecht Centraal | |
| 2600 | Sneltrein | Den Haag Centraal – Schiphol – Amsterdam Centraal | |
| 3400 | Sneltrein | Den Haag Centraal – Haarlem – Alkmaar – Hoorn | Rijdt in het weekend niet tussen Den Haag Centraal en Haarlem. |
| 5100 | Stoptrein | Den Haag Centraal – Den Haag HS – Delft – Rotterdam Centraal – Dordrecht – Roosendaal | In de ochtendspits rijden de treinen extra tussen Roosendaal en Bergen op Zoom. |
| 6300 | Stoptrein | Den Haag Centraal – Leiden Centraal – Haarlem ( – Amsterdam Centraal) | Rijdt alleen in de spits naar Amsterdam Centraal. |
| 9800 | Sprinter | Den Haag Centraal – Gouda – Utrecht Centraal | |
| 19800 | Sprinter | Den Haag Centraal – Gouda – Gouda Goverwelle | Rijdt niet 's avonds na 20:00 en in het weekend. |
[bewerken] Bus, tram en RandstadRail
Boven de treinsporen werd een groot busplatform gebouwd, met op hetzelfde niveau ook een viersporig semi-metro-tramstation (CS-Hoog) van de HTM. Daarnaast zijn er ook nog tramhaltes op straatniveau (CS-Laag) aan de zijkant van de stationshal. Het tramstation ligt in het verlengde van de tramtunnel en is verbouwd voor de komst van RandstadRail. De oorspronkelijke vier zijperrons hebben plaats gemaakt voor twee eilandperrons.
Op en bij Den Haag Centraal stoppen RandstadRail 3 en 4, de tramlijnen 2 en 6 (CS-Hoog) en de tramlijnen 8/8K, 9, 10, 15, 16 en 17 (CS-Laag).
De RandstadRail metrolijn E naar Rotterdam van de RET heeft zijn eindhalte niet op het tramplatform, maar maakt gebruik van de voormalige treinsporen 11 en 12. NS krijgen in de toekomst weer de beschikking over die sporen aangezien de metrolijn via een nieuw te bouwen viaduct zal eindigen aan halteperrons boven het busplatform.
[bewerken] Nieuw Centraal
Den Haag Centraal wordt momenteel verbouwd, onder andere vanwege de komst van RandstadRail, maar vooral omdat men verwacht dat het aantal reizigers de komende jaren fors zal toenemen (tot ca. 250.000 per dag). Dit project Den Haag Nieuw Centraal is onderdeel van het project Den Haag Nieuw Centrum.
Het station krijgt het vier gelijkwaardige ingangen en een transparant uiterlijk. De opvallende dakconstructie (ca. 120 bij 100 meter en 22 meter hoog) wordt gemaakt van glas en staal. In de hal komt er veel ruimte voor winkels en restaurants. Den Haag krijgt een shuttleverbinding met de HSL-Zuid via Rotterdam. Na de verbouwing is het station getransformeerd in een zogeheten Wereldstation.
Den Haag is een van de Nieuwe Sleutelprojecten (NSP's) van VROM, samen met Amsterdam-Zuid, Arnhem, Breda, Rotterdam en Utrecht. Vanwege de HSL investeert het ministerie exra geld in deze stations omdat ze de visitekaartjes van Nederland zijn voor de internationale treinreiziger. Ook in de directe omgeving van het station wordt, mede daarom, flink gebouwd.
De samenwerkende partners voor het nieuwe station zijn de gemeente Den Haag, ProRail en NS.
[bewerken] Voorzieningen
[bewerken] Externe links
| Spoorwegstations aan spoorlijn Gouda - Den Haag (Cursief: voormalig of toekomstig station) |
|---|
|
-3: Gouda 3: Zuidplaspolder · 5: Zevenhuizen-Moerkapelle · 8: Bleiswijk-Kruisweg · 10: BleiZo · 13: Zoetermeer Oost · 14: Zoetermeer · 19: Nootdorp Noord · 20: Den Haag Ypenburg · 22: Voorburg · 25: Den Haag SS · 25: Den Haag Centraal |
Station Alphen aan den Rijn · Arkel · Barendrecht · Bodegraven · Boskoop · Capelle Schollevaar · Delft · -Zuid · Dordrecht · -Stadspolders · -Zuid · Gorinchem · Gouda · -Goverwelle · Den Haag Centraal · -Hollands Spoor · -Laan van NOI · -Mariahoeve · -Moerwijk · -Ypenburg · Hardinxveld-Giessendam · Hillegom · Hoek van Holland Haven · -Strand · Leerdam · Leiden Centraal · -Lammenschans · Maassluis · -West · Nieuwerkerk a/d IJssel · Rijswijk · Rotterdam Centraal · -Alexander · -Blaak · -Lombardijen · -Noord · -Stadion · -Zuid · Schiedam Centrum · -Nieuwland · Sliedrecht · Vlaardingen Centrum · -Oost · -West · De Vink · Voorburg · Voorhout · Voorschoten · Waddinxveen · -Noord · Zoetermeer · -Oost · Zwijndrecht ·
Voormalige stations (inclusief RandstadRail): Berkel en Rodenrijs · Capelle aan den IJssel · Kethel · Leidschendam-Voorburg · Lisse · Moordrecht · Nieuwerkerk · Nootdorp Oost · -Veenweg · Ouderkerk · Piet Gijzenbrug/Noordwijkerhout · Pijnacker · Rotterdam Bergweg · -Boerengat · -Delftsche Poort · -Hofplein · -Kleiweg · -Kralingsche Veer · -Maas · -Terbregseweg · -Wilgenplas · -IJsselmonde · Scheveningen · -Waalsdorpscheweg · -Wittebrug-Pompstation · Voorburg 't Loo · Warmond · Wassenaar · -Renbaan-Achterweg · Zoetermeer Stadslijnhaltes
Toekomstige stations: BleiZo · Sassenheim · Waddinxveen Triangel/Coenecoop
| Haltes van RandstadRail 3 |
|---|
|
Arnold Spoelplein · Pisuissestraat · Mozartlaan · Heliotrooplaan · Muurbloemweg · Hoefbladlaan · De Savornin Lohmanplein · Appelstraat · Zonnebloemstraat · Azaleaplein · Goudenregenstraat · Fahrenheitstraat · Valkenbosplein · Conradkade · Van Speijkstraat · Elandstraat · MCH Westeinde · Brouwersgracht · Grote Markt · Spui · Centraal Station (NS) · Beatrixkwartier · Laan van NOI (NS) · Voorburg 't Loo · Leidschendam-Voorburg · Forepark · Leidschenveen · Voorweg Laag · Centrum West · Stadhuis · Palenstein · Seghwaert · Leidsewallen · De Leyens · Buytenwegh · Voorweg Hoog · Meerzicht · Delftsewallen · Driemanspolder · Dorp · Centrum West |
| Haltes van RandstadRail 4 |
|---|
|
De Uithof · Beresteinlaan · Bouwlustlaan · De Rade · Dedemsvaartweg · Zuidwoldepad · Leyenburg · Monnickendamplein · Tienhovenselaan · Dierenselaan · De la Reyweg · Monstersestraat · MCH Westeinde · Brouwersgracht · Grote Markt · Spui · Centraal Station (NS) · Beatrixkwartier · Laan van NOI (NS) · Voorburg 't Loo · Leidschendam-Voorburg · Forepark · Leidschenveen · Voorweg Laag · Centrum West · Stadhuis · Palenstein · Seghwaert · Willem Dreeslaan · Oosterheem · Javalaan |
| Stations van Metrolijn E (Cursief: nieuw station of toegevoegd na de geplande verlenging van de lijn) |
|---|
|
Slinge · Zuidplein · Maashaven · Rijnhaven · Wilhelminaplein · Leuvehaven · Beurs · Stadhuis · Rotterdam Centraal (NS) · Blijdorp (vanaf 2010) · Hofplein (tot 2010) · Melanchthonweg · Wilgenplas (tot 2010) · Meijersplein (vanaf 2010) · Rodenrijs · Berkel Westpolder · Pijnacker Zuid · Pijnacker Centrum · Nootdorp · Leidschenveen · Forepark · Leidschendam-Voorburg · Voorburg 't Loo · Laan van NOI (NS) · Den Haag Centraal (NS) |