Hoogbouw
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Hoogbouw is een term die gebruikt wordt voor hoge gebouwen. Officieel wordt in Nederland de term hoogbouw gebruikt voor gebouwen waarin volgens het Bouwbesluit een lift vereist is. Deze eis geldt voor gebouwen vanaf vijf verdiepingen. De term wolkenkrabber is gereserveerd voor bepaalde hoogste gebouwen. Wolkenkrabbers zijn vooral te vinden in de Verenigde Staten en Aziatische landen zoals China en Japan. Sinds enkele jaren is ook in de stad Dubai sprake van grootschalige hoogbouw.
Hoogbouw wordt meestal gebruikt voor kantoren, hoewel er ook veel hoogbouw met een woonfunctie bestaat. Daarnaast kunnen ook hoge objecten zoals zendmasten en uitkijktorens tot hoogbouw gerekend worden. Tevens wordt de term hoogbouw ook gebruikt in magazijnen waar met extreem hoge draagarm- en palletstellingen wordt gewerkt.
Inhoud |
[bewerken] Europa
In Europa wordt traditioneel veel minder aan hoogbouw gedaan dan in bijvoorbeeld Amerika. Vanwege de historische binnensteden was er weinig ruimte om hoogbouw te realiseren. Bovendien riep hoogbouw vaak weerstand op: het werd als 'horizonvervuiling' gezien en als te massaal voor binnensteden. Gevallen uit de jaren '60 waarin historische panden werden gesloopt om plaats te maken voor moderne gebouwen (niet noodzakelijkerwijs) maakten de weerstand alleen maar groter.
Vaak bestond hoogbouw vrijwel alleen uit woontorens en flats in buitenwijken. Doordat deze vaak niet bepaald de beste delen van steden waren, versterkte het negatieve beeld rond hoogbouw nogmaals. Dit wordt wel heel indringend geïllustreerd in Bijdendijks Wonen in wanhoop, gepubliceerd naar aanleiding van de rellen in Franse voorsteden in najaar 2005. In het boek staan bijna alleen foto's van woningen en hele woningwijken in hoogbouw. De laatste jaren lijkt er desondanks en gelijktijdig sprake van een opleving, onder meer vanwege een grotere aandacht voor fraaie architectuur en een betere inpassing in het stadsbeeld. Hoogbouw in of rond het centrum wordt ook niet altijd meer geschuwd. Hoogbouw met een woonfunctie bestaat nu vaak uit luxe, stedelijke appartementen. Een voorbeeld is de door Santiago Calatrava ontworpen Turning Torso in Malmö.
Hoogbouwstad nummer één in Europa is sinds tijden Frankfurt. Het stadsbeeld wordt gedomineerd door hoge kantoorgebouwen.
In Parijs werd vanaf de jaren '70 net buiten de ring een groot gebied met hoogbouw ontwikkeld: La Défense. Het gebied bestaat voornamelijk uit kantoortorens, maar ook appartementencomplexen, een winkelcentrum en een knooppunt van openbaar vervoer. Binnen de centrumring zijn weinig hoge gebouwen te vinden; een uitzondering is de 210 meter hoge Tour Montparnasse bij het gelijknamige station.
Het Londense antwoord op La Défense was Canary Wharf. Hier staat onder meer One Canada Square, het hoogste gebouw van het Verenigd Koninkrijk en één van de hoogste van Europa. Canary Wharf is gelegen in de Docklands: een enorm voormalig havengebied dat werd omgevormd tot een nieuw gebied om te wonen, te werken en te recreëren. Overigens kent ook het zakencentrum van Londen, de City, een aantal wolkenkrabbers.
In België is vrijwel alle hoogbouw in Brussel geconcentreerd. De Noordruimte geldt als een belangrijke zakenwijk waar hoogbouw de ruimte heeft gekregen, alhoewel de hoogste toren van de stad (en heel België) zich bij het Zuidstation (Gare du Midi) bevindt. Deze "Tour du Midi" is 150 meter hoog.
Rotterdam is voor Nederland de stad met veel wolkenkrabbers en een steeds groter wordende skyline. Het is voor Europa een van de toonaangevende hoogbouwsteden.
Tenslotte heeft ook Warschau een grote skyline. De stad was in de Tweede Wereldoorlog vrijwel compleet verwoest. Na de oorlog werd, naast het herbouwde oude centrum, een modernistisch centrum gebouwd met diverse hoge gebouwen, waaronder het Stalinistische Paleis van Cultuur en Wetenschappen (één van de Zeven Zusters, zie boven).
[bewerken] Nederland
|
|
|
|
De eerste kantoortoren van Nederland, het Witte Huis in Rotterdam, werd al in 1898 gebouwd en al voor de Tweede Wereldoorlog nam deze stad nog wat voorzichtige stapjes de hoogte in.
In Amsterdam was het eerste hoge gebouw Het 12-verdiepingenhuis van J.F. Staal in de Rivierenbuurt, ook bekend als de Wolkenkrabber. Dit werd gebouwd in 1932 en telt twaalf verdiepingen. Lange tijd bleef dit het enige gebouw met een dergelijke hoogte in Amsterdam.
Desondanks bleef het in Nederland lange tijd vrij stil rond hoogbouw. Ook toen na de oorlog Rotterdam weer opgebouwd werd, werd er weliswaar op grotere schaal gebouwd (Groothandelsgebouw), maar relatief weinig hoge gebouwen. Wel werden er midden in het centrum een aantal galerijflats gebouwd (Lijnbaanflats).
Vanaf de jaren '60 ontstonden in de buitenwijken van steden veel buurten met galerijflats. De idee hierachter was dat door hoog te bouwen er meer ruimte overbleef voor groen in de wijk. Deze wijken bleken echter niet aan te sluiten bij de woonwensen van velen; vanaf de jaren '70 werden nieuwbouwwijken weer vooral in laagbouw uitgevoerd. De wijken met galerijflats stroomden leeg en kregen bovendien vaak een slechte naam vanwege onder meer criminaliteit. Het bekendste voorbeeld is de Bijlmermeer in Amsterdam. Hoogbouw bleef ook hierna beperkt tot een enkel kantoorgebouw hier en daar; weer vooral in Rotterdam.
De omslag in het denken over hoogbouw in steden leek te komen in de jaren '80. Een icoon van deze omslag is het Rotterdamse World Trade Center, dat op de beurs aan de Coolsingel werd gebouwd en in tegenstelling tot eerdere hoogbouw door velen als fraai werd beschouwd. Sindsdien is er veel hoogbouw in de stad verschenen. Vooral aan het Weena werd snel gebouwd, waar onder meer het hoogste kantoorgebouw van Nederland Delftse Poort werd voltooid. Vanaf de jaren '90 ontstond ook hoogbouw op andere plaatsen in de stad, zowel zakelijk als woontorens. Een bekende hoogbouwlocatie is de Kop van Zuid, een voormalig haventerrein dat als uitbreiding van het centrum moet gaan gelden met een mix van wonen, werken, winkelen en uitgaan. Het is een befaamd architectonisch hoogstandje vooral gecentreerd op de Wilhelminapier.
Rotterdam is nu een stad met veel wolkenkrabbers en een steeds groter wordende skyline. Het is voor Europa een van de toonaangevende hoogbouwsteden. Rotterdam heeft met de Montevideo de hoogste woontoren van Nederland.
Sindsdien lijkt het taboe op hoogbouw doorbroken en bouwen diverse steden hoge gebouwen. In Amsterdam verschenen enkele wolkenkrabbers rond het Amstelstation, waaronder het hoogste gebouw van de stad (de Rembrandttoren) en een aantal grote en hoge appartementencomplexen in Amsterdam Nieuw-West. Momenteel wordt de Zuidas ontwikkeld, dat een tweede centrum van de stad moet gaan worden. Naast de Amsterdam ArenA wordt in 2007 de nieuwe hoogste toren van de stad in aanbouw genomen.
In Den Haag zijn en worden diverse hoge gebouwen rond het station ontwikkeld.
In Utrecht was hoogbouw een groot discussiepunt. Velen zijn tegen grootschalige ontwikkelingen in het centrum en verwijzen naar Hoog Catharijne, waarvoor veel gesloopt is en dat nu de nodige problemen kent. Desondanks heeft de gemeente recentelijk ingestemd met de bouw van hogere gebouwen dan de Domtoren, maar dan niet in het centrum. In de vinexlocatie Leidsche Rijn zijn plannen voor de bouw van de 262 meter hoge Belle van Zuylen toren.
Ook in onder meer Leeuwarden, Eindhoven en Tilburg verschenen de laatste jaren wolkenkrabbers.
De meeste Nederlandse hoogbouw een stedelijke aangelegenheid. Een merkwaardige uitzondering hierop is de hoogbouw van Doorwerth waar hoogbouw midden in Veluwse bossen is gesitueerd. De ruimtebesparing die hoogbouw oplevert, lijkt in Doorwerth te zijn aangewend om ruimte voor natuur beschikbaar te houden. De Doorwerthse hoogbouw dateert uit de tweede helft van de jaren 1970. In het huidige politieke klimaat is vrijwel ondenkbaar dat hoogbouw in natuur wordt geplaatst.
[bewerken] Zie ook
- Lijst van hoogste gebouwen ter wereld
- Lijst van hoogste bouwwerken ter wereld (chronologisch)
- Wolkenkrabber
[bewerken] Externe link
Bronnen, noten en/of referenties
|
| Hoogbouw in Nederland |  |
|---|---|
|
Achmeatoren (Leeuwarden) · Breitnertoren (Amsterdam) · De Admirant (Eindhoven) · De Regent (Eindhoven) · Delftse Poort (Rotterdam) · Hoftoren (Den Haag) · Maastoren (Rotterdam) · Millenniumtoren (Rotterdam) · Mondriaantoren (Amsterdam) · Montevideo (Rotterdam) · Porthos (Eindhoven) · Rembrandttoren (Amsterdam) · StadsHeer (Tilburg) · Vesteda Toren (Eindhoven) · Westpoint (Tilburg) |
|
