Turijn (stad)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Ga naar: navigatie, zoeken

Turijn
Torino

Stad in Italië

Situering

Piëmont (PMN)

Algemeen

130 km²

Inwoners (31-12-04)

902.255 (6630 inw/km²)

Hoogte

240 m

Overig

Postcode

10100

Netnummer

011

Aangrenzende gemeenten

Venaria Reale, Settimo Torinese, Borgaro Torinese, San Mauro Torinese, Collegno, Rivoli, Baldissero Torinese, Grugliasco, Pino Torinese, Orbassano, Pecetto Torinese, Beinasco, Moncalieri, Nichelino

Beschermheilige

Johannes de Doper

Naam inwoner

torinesi

ISTAT-code

001272

Foto's

Locatie van Turijn in Turijn

Portaal

Italië

Uitzicht over Turijn.

Nachtelijk uitzicht.

Turijn vanuit de ruimte.

Turijn (Italiaans: Torino, Piëmontees: Turin) is na Milaan de grootste stad van Noord-Italië. Het ligt ten zuidwesten van Milaan en ten noordwesten van Savona en is de hoofdstad van de regio Piëmont en de provincie Turijn.

[bewerken] Geschiedenis en architectuur

Op de plek waar nu Turijn ligt, werd rond 28 v.Chr. door de Romeinen een militaire nederzetting gebouwd, Castra Taurinorum geheten, maar men vermoedt dat er daarvoor al significante aantallen mensen woonden. Uit de Romeinse tijd dateert de Porta Palatina en ook in het typische orthogonale stratenplan van het huidige centrum is de Romeinse invloed terug te zien.

Al in de middeleeuwen werd er een universiteit gesticht, maar Turijn werd pas echt belangrijk toen in 1563 Emanuel Filibert van Savoye er de hoofdstad van zijn hertogdom van maakte. Op het Piazza San Carlo staat een standbeeld van hem.

De meeste beroemde gebouwen in Turijn behoren dan ook tot de barok; een van de weinige voorbeelden van renaissance-architectuur is de van rond 1500 daterende Duomo, waar zich de controversiële Lijkwade van Turijn bevindt. In opdracht van de 18e-eeuwse hertog Victor Amadeus II werden het Jachtpaleis Stupinigi en de Basiliek van Superga gebouwd, waar in het mausoleum vele Savoyes begraven liggen.

In het Palazzo dell'Accademia delle Scienze bevinden zich het Egyptologisch museum, een van de belangrijkste in zijn soort ter wereld, en de Galleria Sabauda, die de schilderijencollectie van de Savoyes herbergt. Omdat een Savoye, Victor Emanuel II, in 1861 de eerste koning van Italië werd, is de geschiedenis van Turijn sterk verbonden met de Italiaanse eenwording, de Risorgimento. Turijn was tot 1865 zelfs de eerste hoofdstad van het verenigde Italië. Tussen de 17e eeuw en 1870 zetelden de Savoyes in het barokke Koninklijk Paleis. Als mooiste gebouw van Turijn geldt het 17e-eeuwse Palazzo Carignano, het geboortehuis van Victor Emanuel II. Tegenwoordig herbergt het het Museo Nazionale del Risorgimento.

In 1899 werd in Turijn FIAT opgericht door de familie Agnelli, het bedrijf dat nog steeds van groot belang is voor de Turijnse economie. Het Automobielmuseum werd in 1933 geopend. De Agnelli's hebben sindsdien hun stempel gedrukt op de stad. Zo is zij ook eigenaar van voetbalclub Juventus. Turijn was tot het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog ook de filmstad van Italië. De gebroeders Lumière gaven hier de eerste Italiaanse filmvoorstellingen. Na de Eerste Wereldoorlog verhuisde de filmindustrie naar Rome. Turijn heeft nog wel een belangrijk filmmuseum. Dit is gevestigd in een van de opvallendste bouwwerken van de stad; de 19e-eeuwse 167 meter hoge Mole Antonelliana, die net als de Parijse Eiffeltoren de skyline domineert.

[bewerken] Demografie

In 2005 had Turijn een bevolking van 902.255 inwoners. Met de agglomeratie incluis komt het bevolkingsaantal op 2.236.941 inwoners. Zoals vele andere steden in Italië is er een grote vergrijzing in de stad: slechts 14,5 procent van de bevolking is jonger dan 18, terwijl het aandeel van personen op pensioenleeftijd 30,12 procent bedraagt. Ondanks dit groeit de bevolking van Turijn. Deze groei is hoofdzakelijk afkomstig van migranten uit andere delen van Italië of door buitenlanders (vooral Oost-Europeanen).

De stad kende de laatste decennia een grote influx van buitenlanders. Iets minder dan 9 percent van de bevolking bestaat uit buitenlanders. De grootste groepen zijn Roemenen (23.114), Marokkanen (14.134), Peruvianen (5.502), Albanezen (4.297) en Chinezen (3.533).

[bewerken] Geografie

Turijn bevindt zich in het noordwesten van Italië. Turijn is langs de west- en noordkant omflankt door de Alpen, langs de zuidkant door de heuvels van Monferrato. Vier belangrijke rivieren stromen door de stad: de Po, de Dora Riparia, de Stura di Lanzo en de Sangone.

Turijn heeft een continentaal klimaat. Dit verschilt nogal ten opzichte van de rest van Italië, dat bekend is om haar comfortabele Mediterane klimaat. De winters zijn koud en droog, de zomers zijn fris in de heuvels en redelijk warm in de vlaktes. Tijdens de winter- en herfstmaanden treden er vaak dikke mistbanken op in de vlaktes.^[1]

[bewerken] Universiteiten

[bewerken] Sport

[bewerken] Roeien

Turijn is de stad waar de FISA (internationale roeifederatie) is opgericht in 1892.

[bewerken] Voetbal

Turijn is ook bekend voor twee succesvolle voetbalploegen: Juventus F.C. (gesticht in 1897) en Torino FC (gesticht in 1906). Beide ploegen spelen in het Olympisch Stadion (Turijn).