Witte Huis (Rotterdam)
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
De Noord- en Oost- gevels |
|
De zuidgevel |
|
Het Witte Huis is de naam van een gebouw in Rotterdam dat een tijdlang het hoogste kantoorgebouw van Europa is geweest. Het heeft het Bombardement op Rotterdam in 1940 overleefd, in de jaren '90 werd het zoveel als mogelijk in de oorspronkelijke staat teruggebracht (gevels en dak). Het was de eerste wolkenkrabber van Rotterdam en Europa. Het behoort tot de Top 100 der Nederlandse UNESCO-monumenten.
Inhoud |
[bewerken] De bouw
Aan het eind van de 19e eeuw ontwierp de architect Molenbroek een gebouw van tien verdiepingen hoog, een voor die tijd ongekende hoogte in Europa. Sceptici beweerden dat de slappe bodem van Rotterdam niet in staat zou zijn het gebouw voldoende te ondersteunen. De toren van de Sint-Laurenskerk was immers tijdens een windvlaag ooit bijna omgevallen!
De aannemer J.H. Stelwagen heeft het Witte Huis tussen 1897 en 1898 voor 127.900 gulden gebouwd, groter dan volgens de oorspronkelijke plannen. Tijdens de bouw is op 1 augustus 1897, door werking van de grond bij het heien van de benodigde palen, een naastgelegen pand op de hoek van de Wijnhaven en de Gelderse kade ingestort. Dit is verder afgebroken en de vrijgekomen grond is gebruikt voor het Witte Huis. De afmetingen zijn 20 bij 20 meter (in plaats van de geplande 15 x 20 meter).
Er zijn 1000 heipalen voor de fundering in de grond geslagen, waardoor de grond 1 meter hoger werd dan de omgeving. De bouwers hebben schadevergoeding moeten betalen voor de kademuren van de naastgelegen havens en de Jan Kuitenbrug, die tijdelijk afgesloten moest worden voor het verkeer.
[bewerken] Het pand
Het in art nouveau-stijl gebouwde Witte Huis is in totaal 43 meter hoog. Op het platte dak bevindt zich een uitkijkplatform, te bereiken met een lift, iets wat in die tijd zeer modern was.
Van de tien verdiepingen die het gebouw telt, bevinden zich drie onder het schuine dak. De buitenzijde van de muren is bekleed met witgeglazuurde tegels. De inpandige steunmuren zijn 40 tot 140 cm dik. Uit vrees voor brand mocht (en mag) het Witte Huis niet worden bewoond. Het is een kantoorpand, gebouwd van ijzer en cement (dus geen beton). Hout was, ook weer met het oog op brandveiligheid, niet toegestaan voor de bouw.
De vrees voor omvallen bleek ongegrond: Na het bombardement in mei 1940 door de Duitsers stonden het Witte Huis en de - ooit vanwege instortingsgevaar opnieuw gefundeerde en versterkte - Sint-Laurenskerk overeind, terwijl de omliggende bebouwing volledig was verwoest. Dat het Witte Huis bij de strijd om de Maasbruggen onder vuur heeft gelegen is nog duidelijk aan de vele inslagen van kogels aan de gevel te zien. Ze zijn bij de restauratie flink weggewerkt, maar de grote inslag links, aan de Wijnhavenkant, is gebleven.
[bewerken] De beelden aan de gevel
De beelden zijn van Simon Miedema.
 Vooruitgang |
 Nijverheid |
 Landbouw |
 Handel |
 Zeevaart |
Maar er is ook een lege plaats, het beeld 'Arbeid' is in mei 1940 gesneuveld.
|
 Lege plaats |
[bewerken] Bolwerk
Tegenwoordig is op de begane grond, een uitgaanscentrum gevestigd, Het Bolwerk. Het Bolwerk was de oostelijke oprit aan de stadskant van de oude Maasbruggen, die vanaf de Jan Kuitenbrug onder de spoorbrug doorliep naar boven. Over de oprit heen sloot het Bolwerk weer aan op de Boompjes.
[bewerken] Trivia
Een gevleugelde uitspraak van Rotterdammers:
Hé, ga op het Witte Huis staan, (- dan sta je hoger)!
Dit werd gezegd door iemand die letterlijk op zijn tenen werd getrapt.
