Leiden
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
.svg)
Leiden (
uitspraak (info·uitleg)) is een stad en gemeente in de Nederlandse provincie Zuid-Holland.
Met 117.555 inwoners is Leiden, naar inwoneraantal gemeten, na Rotterdam, Den Haag, Zoetermeer en Dordrecht de vijfde gemeente van Zuid-Holland. De agglomeratie Leiden, met de randgemeenten Leiderdorp, Oegstgeest, Katwijk, Voorschoten en Zoeterwoude, telt ruim 250.000 inwoners. Leiden is de grootste gemeente in de circa 400.000 inwoners tellende regio Holland Rijnland.
De Sleutelstad, zoals de bijnaam van de stad luidt, heeft de oudste universiteit van Nederland. Daarnaast is de stad bekend om de rijke geschiedenis en de oude binnenstad, met grachten, monumentale bouwwerken en hofjes.
Inhoud |
[bewerken] Naamgeving
Een populaire verklaring voor de naam Leiden is dat deze is afgeleid van de Romeinse nederzetting Lugdunum Batavorum. In werkelijkheid lag die nederzetting niet ter hoogte van Leiden, maar bij Katwijk. Een andere verklaring is dat de naam zou teruggaan op een waternaam: lagiþon, dat samenhangt met een Germaanse stam lag-, dat op water duidt.[bron?] Ten slotte is er ook nog de theorie dat de naam is afgeleid van het riviertje de 'Leyte', dat afwaterde in de Rijn (waar nu de Oude Rijn en Nieuwe Rijn samenkomen).[bron?]
Een gebruikelijke bijnaam voor de stad is "de Sleutelstad", wat verwijst naar de twee sleutels in het stadswapen.
[bewerken] Wapen en vlag
Het Leidse stadswapen bestaat uit een wit of zilveren schild met twee gekruiste rode sleutels. Het wapen verwijst naar Sint Pieter, de schutspatroon van de stad en naamgever van de voornaamste kerk, de Pieterskerk. Petrus zou van Jezus de sleutels van de hemel hebben ontvangen[1] en was daarmee in de opvatting van de Rooms-katholieke Kerk de grondlegger van het pausdom, dat wil zeggen dat hij, na de hemelvaart van Jezus, diens plaatsvervanger was op aarde, evenals de daarop volgende pausen. Vandaar dat vergelijkbare sleutels als die van Leiden voorkomen in het wapenschild van het Vaticaan.
Het officiële wapen van Leiden werd op 25 januari 1950 bij Koninklijk Besluit vastgelegd. Het toont een strijdbare, rode leeuw op een vestingmuur met de Latijnse wapenspreuk "Haec libertatis ergo" (Dit omwille van de vrijheid), dat verwijst naar de tijd van het Nederlandse verzet tegen de Spanjaarden in de zestiende eeuw. De linkerklauw van de leeuw rust op een zilveren schild met twee gekruiste, rode sleutels. In zijn rechterklauw bevindt zich een opgeheven, zilveren zwaard met gouden gevest.
De stadsvlag, met de verhouding 3:2, bestaat uit drie gelijke horizontale banen in de kleuren rood-wit-rood. Aan de kant van de vlaggestok bevindt zich een rode cirkel met daarin de twee gekruiste sleutels uit het wapen. De vlag is in 1949 vastgesteld door de gemeenteraad.
[bewerken] Geschiedenis
 Zie Geschiedenis van Leiden voor het hoofdartikel over dit onderwerp. |
De stad ontstond als dijkdorp aan de voet van een kunstmatige heuvel aan de samenvloeiing van de Oude en de Nieuwe Rijn. In de oudste vermelding daarvan, omstreeks 860, werd het toenmalige dorp Leithon genoemd. In de op deze heuvel gelegen burcht zetelde aanvankelijk een leenman van de bisschop van Utrecht, maar de burcht kwam omstreeks 1100 in handen van de graaf van Holland. De gunstig gelegen nederzetting kreeg in 1266 bevestiging van de reeds eerder verleende stadsrechten en ontwikkelde zich met haar bloeiende lakennijverheid tot een van de grootste steden van het gewest Holland. In 1389, toen de bevolking tot ongeveer 4.000 was gegroeid, moest de stad worden uitgebreid met het stadsdeel tussen Rapenburg (tevoren de zuidrand van de stad) en de Witte Singel.
In 1420 werd Leiden, in het kader van de Hoekse en Kabeljauwse twisten veroverd door hertog Jan VI van Beieren. Op 1 maart 1512 stortte de ruim 100 meter hoge toren van de de Pieterskerk bij een storm in. De toren, één van de hoogste van Nederland, werd nimmer herbouwd.
In 1572 koos de stad de zijde van de anti-Spaanse opstand. De Spaanse landvoogd Requesens belegerde in 1574 de stad. Nadat dit beleg was afgeslagen - het Leidens ontzet van 3 oktober 1574 - kreeg de stad in 1575 met de Universiteit Leiden de de eerste universiteit van Nederland. Hiermee betuigde stadhouder Willem van Oranje zijn erkentelijkheid aan de Leidenaren, die het beleg door de Spanjaarden hadden weerstaan, namens hertog Philips II.
In de 17e eeuw kwam de stad tot grote bloei, dankzij de impuls die vluchtelingen uit Vlaanderen gaven aan de textielnijverheid. De stad, die voor het beleg van 1574 ongeveer 15.000 inwoners had geteld, waarvan tijdens het beleg ongeveer een derde deel het leven had verloren, was in 1622 tot 45.000 inwoners gegroeid en omstreeks 1670 werd zelfs een aantal van tegen de 70.000 bereikt. In de Gouden Eeuw was Leiden, na Amsterdam, de op één na grootste stad van Nederland. De bevolkingsgroei maakte een aanleg van nieuwe grachten en singels noodzakelijk. Het huidige centrum van Leiden, herkenbaar aan het singelpatroon, werd in 1659 voltooid.
In de 18e eeuw raakte de textielnijverheid in verval, door protectionistische maatregelen in Frankrijk en de lonen, die vanwege de kosten van levensonderhoud in het gewest Holland relatief hoog moesten zijn. Het gevolg was een gestadige daling van het inwonertal van Leiden, dat eind 18e eeuw tot 30.000 was gedaald en omstreeks 1815 een dieptepunt van 27.000 zou bereiken.
Op 12 januari 1807 vond de Leidse buskruitramp plaats, waarbij ongeveer 150 burgers om het leven kwamen. Koning Lodewijk Napoleon bezocht persoonlijk de stad om de hulp aan de slachtoffers te coördineren. Op de plaats van de door de ontploffing veroorzaakte "ruïne" werden later het Van der Werfpark en het Kamerlingh Onnes Laboratorium aangelegd. In 1842 werd de voor Leiden zeer belangrijke spoorlijn naar Haarlem in gebruik genomen. In 1866 werd de stad getroffen door de laatste grote epidemie (cholera) welke in 1868 leidde tot de start van de bouw van het nieuw Academisch Ziekenhuis. In 1883 werd niet alleen Leiden, maar ook heel Nederland, opgeschrikt door het nieuws van de arrestatie van de Leidse gifmengster, die in enkele jaren tijd minstens 27 slachtoffers had gemaakt. Mede dankzij de spoorlijn was in de 19e eeuw enige verbetering opgetreden in de desolate sociaal-economische situatie, maar het aantal inwoners was omstreeks 1900 nog steeds niet ver boven de 50.000 opgeklommen. Pas in 1896 begon Leiden zich uit te breiden buiten de 17e-eeuwse singels.
Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd Leiden zwaar getroffen door geallieerde bombardementen. De omgeving van het station en de Marewijk (tegenwoordig de omgeving van het Schuttersveld en de Schipholweg) werden vrijwel geheel met de grond gelijk gemaakt.
Het huidige Leiden profileert zich vooral als een centrum van wetenschappelijke kennis en nieuwe technologie. Daarnaast speelt ook het toerisme een steeds belangrijkere rol in deze historische museumstad.
[bewerken] Geografie
|
||||||||||||
| Zie ook de categorie Geografie van Leiden |
Leiden ligt in het noorden van de Nederlandse provincie Zuid-Holland, ongeveer 45 km zuidwestelijk van Amsterdam en ongeveer 18 km noordoostelijk van Den Haag.
Door Leiden stroomt de Oude Rijn. In de omgeving van de binnenstad splitst de Nieuwe Rijn zich af, welke ten westen van de binnenstad weer samenkomt bij de Oude Rijn. Ook het Rijn-Schiekanaal en de Zijl takken vanuit Leiden af richting noorden respectievelijk zuiden.
Met de klok mee vanuit het noorden, grenst Leiden achtereenvolgens aan Teylingen, Leiderdorp, Zoeterwoude, Leidschendam-Voorburg, Voorschoten, Wassenaar, Katwijk en Oegstgeest. Via Teylingen grenst Leiden aan de Bollenstreek.
[bewerken] Stadsdelen, districten en buurten
| Zie Wijken in Leiden voor het hoofdartikel over dit onderwerp. |
De gemeente Leiden is verdeeld in 4 stadsdelen, 10 districten en 54 buurten.
| Districtnr. | District | .svg) |
|---|---|---|
| 0 | Binnenstad-Zuid | |
| 1 | Binnenstad-Noord | |
| 2 | Stationsdistrict | |
| 3 | Leiden Noord | |
| 4 | Roodenburgerdistrict | |
| 5 | Bos- en gasthuisdistrict | |
| 6 | Morsdistrict | |
| 7 | Boerhaavedistrict | |
| 8 | Merenwijkdistrict | |
| 9 | Stevenshofdistrict | Wijk- en buurtindeling volgens CBS |
[bewerken] Water en groen
Vooral in de binnenstad vormt het water een belangrijk onderdeel van het straatbeeld. Naast de Oude en de Nieuwe Rijn die de hartlijn vormen, heeft de stad diverse grachten en singels. De bekendste gracht is het Rapenburg. Buiten het centrum verbinden naast de Rijn, riviertjes, kanalen en voormalige trekvaarten als de Zijl, de Haarlemmertrekvaart en de Trekvliet de stad met grote water- en recreatiegebieden net buiten de stad zoals Vlietland, de Kagerplassen en het Valkenburgse Meer.
De singels vormen ook een belangrijke groenvoorziening voor de stad, waar diverse parken als het Plantsoen, Ankerpark, Huigpark en de Hortus Botanicus op de plaats van de voormalige stadswallen zijn aangelegd. Buiten de binnenstad heeft de stad met de Leidse Hout een groot stadspark en kleinere wijk- en buurtparkjes zoals het Bos van Bosman.
Aan de zuidoostrand van de stad ligt polderpark Cronesteyn, op het terrein van voormalig Kasteel Cronesteyn. Dit park bestaat uit verschillende cultuurlandschappen en het heeft een reigersbos. Verder zijn er een bezoekerscentrum en een minicamping. Via dit park staat de stad in verbinding met het Groene Hart.
[bewerken] Cultuur
| Zie ook de categorie Cultuur in Leiden en de lijst van rijksmonumenten in Leiden |
[bewerken] Bezienswaardigheden
|
|
|
|
|
Belangrijke bezienswaardigheden zijn:
- Pieterskerk, het grootste kerkgebouw van Leiden
- Hooglandse Kerk, de grootste nog in gebruik zijnde kerk van Leiden
- Burcht
- Hartebrugkerk, ook wel Coeli-kerk genoemd, een katholieke kerk
- Waag
- Rapenburg met het Academiegebouw
- Stadhuis met de breedste renaissancegevel van Nederland
- Oude Sterrewacht
- twee stadspoorten: De Morspoort aan de noordwestzijde en de Zijlpoort aan de noordoostzijde van het stadscentrum.
- Doelenpoort
- negen molens
- 35 hofjes, bijvoorbeeld de Jean Michelhof
- 88 bruggen binnen de singels
- enkele tientallen monumentale wevershuisjes. Eén wevershuis is als museum van binnen te bezichtigen.
Een qua bouwstijl belangrijk gebouw is de Marekerk (1649). Het ontwerp van deze kerk (1639) is volgens die van een koepelkerk; een achthoekige centraalbouw met banken om de kansel heen. Hoewel deze kerk tegenwoordig de oudste kerk is die in Holland voor de protestantse eredienst is gebouwd, gaat die eer eigenlijk naar de koepelkerk van Willemstad (1607), dat toentertijd bij het graafschap Holland hoorde. De kerk is ontworpen door Arent van 's-Gravesande.
De ongeveer 6,5 km lange buitenste grachtengordel van Leiden (het singelpatroon) is nog geheel intact. De vroegere wallen en bolwerken dienen nu vooral als groenvoorziening. Er liggen parken, oude begraafplaatsen en de Witte Singel loopt rond de hortus botanicus en de Sterrenwacht. De Zijlsingel wordt gekarakteriseerd door het Meelfabriekcomplex dat, samen met de vroegere "Lichtfabriek" aan de Langegracht, tot de weinige overgebleven grote monumenten van het industrieel verleden van de stad behoort.
[bewerken] Musea
Leiden herbergt een aantal belangrijke musea:
- Rijksmuseum van Oudheden
- Museum Volkenkunde
- Naturalis
- Museum Boerhaave (wetenschapsgeschiedenis)
- Stedelijk Museum De Lakenhal (beeldende kunst en geschiedenis)
- Hortus botanicus Leiden, de oudste botanische tuin van Nederland
- SieboldHuis, de eerste wereldwijde Japan collectie
[bewerken] Film, muziek, theater en kunst
Met het Trianon aan de Breestraat en Lido aan de Steenstraat heeft Leiden twee bioscopen waar de grotere filmproducties draaien. Er is ook een filmhuis: Het Kijkhuis aan de Vrouwenkerksteeg. Elk jaar wordt eind oktober het Leids Film Festival georganiseerd.
De Stadsgehoorzaal aan de Breestraat is de belangrijkste concertzaal. De nabijgelegen Waag wordt ter aanvulling gebruikt voor kleinere uitvoeringen. Samen met de nieuwe Aalmarktzaal die in 2009 gereed moet komen, presenteren deze zalen zich vanaf 2009 onder de naam Stedelijk Concertgebouw Leiden.
De grootste theaterlocatie is de Leidse Schouwburg op de Oude Vest uit 1705, de oudste schouwburg van Nederland. Andere locaties voor theater, dans en beeldende kunst zijn het LAKtheater, het Imperium Theater en het Scheltema Complex.
In het kader van het project "Dicht op de Muur" heeft stichting TEGEN-BEELD 101 gedichten op evenzoveel Leidse muren afgebeeld. Het gaat om uiteenlopende gedichten in vele talen, waarmee aandacht wordt besteed aan het internationale karakter van de stad. Een belangrijk evenement op het gebied van podiumkunsten is het Leids Cabaret Festival, dat sinds 1978 wordt georganiseerd. De Leidse popmuziek heeft door de jaren heen verschillende vertegenwoordigers gehad. Bekende Leidse artiesten zijn onder meer Armin van Buuren, de Zangeres Zonder Naam en Catapult/Rubberen Robbie.
[bewerken] Bibliotheken
Als boekenstad heeft Leiden een aantal belangrijke bibliotheken:
- de Universiteitsbibliotheek Leiden, de oudste Universiteitsbibliotheek in Nederland
- de Bibliotheken Leiden & Leiderdorp, de openbare bibliotheek
- Bibliotheca Thysiana, sedert 1655
[bewerken] Sport
| Zie ook de categorie Sport in Leiden |
Leiden heeft enkele teams of sporters aan de landelijke top. ZZ Leiden speelt in de eredivisie van het basketbal. Leiden is daarnaast een echte watersportstad met waterpolo en wedstrijdzwemmen bij De Zijl Zwemsport en LZ 1886. Ook kan er geroeid worden bij KSRV Njord, Asopos en Die Leythe. Deze laatste roeivereniging heeft een aantal succesvolle roeiers voorgebracht. De rugbyers van LRC DIOK hebben al meerdere landstitels gewonnen. De Leidse tafeltennisclub LTTV Scylla is één van de grootste van het land.
De Marathon van Leiden is een bekend sportevenement dat sinds jaren in juni georganiseerd wordt. In Leiden is elk jaar een internationale atletiekwedstrijd: de Gouden Spike georganiseerd door Leiden Atletiek. Leiden heeft sinds 2007 het Leiden Chess Tournament, een groot internationaal schaaktoernooi dat ook meetelt voor de Wereldranglijst. De 'Leidse Singelloop' is een hardloopwedstrijd over de Leidse singels waarvan de opbrengst aan verschillende goede doelen wordt geschonken. Leiden is tevens gelegen aan de Europese wandelroute E11, ter plaatse ook wel Marskramerpad geheten. De E11 loopt van Den Haag naar het oosten, op dit moment tot de grens Polen/Litouwen.
De volgende eenmalige evenementen hebben in het verleden plaatsgevonden in Leiden.
- In Leiden vond in 1978 de start van de Tour de France plaats, Jan Raas (Ned) won de proloog in Leiden en de eerste etapppe van Leiden naar Sint-Willebrord.
- In 2006 speelde het Nederlandse Davis Cupteam in de Leidse Groenoordhallen om de plek in de Wereldgroep te behouden, Nederland verloor het duel van Tsjechië met 1-4 en degradeerde naar de Europees/Afrikaanse zone.
- Tijdens het EK rugby voor dames in 2008 werd het terrein van LRC Diok uit Leiden gebruikt voor de trainingen van Spanje en de wedstrijden: Nederland-Schotland en Frankrijk-Wales.
[bewerken] Evenementen
- Werfpop in juli
- Rembrandtfestival in het weekend rond 15 juli, de geboortedag van Rembrandt.
- Leidens ontzet op 2 en 3 oktober
- Ontzettend Leiden het 'Noorderslag van de Randstad', meerdaags muziekfestival waarbij Leiden haar rijke muziekcultuur presenteert, (zie ook: Leidse popmuziek) in het weekend voor 3 oktober
- Leids Film Festival van 27 tot en met 29 oktober
- De Leidsche Lakenfeesten begin juli
- Dichter Bij Jou organiseert een landelijk poëziepodium (het hele jaar door) en de strijd om de titel 'Leidse Slamdichter' (in oktober en november)
- EL CID-week is de jaarlijkse introductieweek voor eerstejaars studenten van de Universiteit Leiden, de Hogeschool Leiden en Webster University.
- Zomerjam is een Hip Hop evenement waarin alle elementen uit de Hip Hop Cultuur bij elkaar gebracht: Rap, Breakdance, Graffiti en Turntablism
- Leidse Draaiorgeldag wordt het tweede weekeinde van mei gehouden met eens in de vijf jaar (2013) een grote happening met meer dan 50 draaiorgels
- Straatmuzikantenconcours De Gouden Pet Nationaal concours waarbij meer dan 40 straatacts in het eerste weekend van juli wordt gestreden om de Gouden Pet en geldprijzen
- Rapenburgfestival in het laatste weekeinde van augustus is een groot cultureel festival met als main event het Rapenburgconcert op de vrijdagavond
- Leidse jazzweek dit festival start traditiegetrouw op de derde woensdag van januari met gratis optredens in De Waag en een kroegentocht door Leiden waar de deelnemende kroegen een jazzband hebben geprogrammeerd. De hieropvolgende zaterdag wordt het festival afgesloten met het Keytown-festival. Hier geven zowel gerenommeerde jazz-artiesten acte de présence maar wordt er ook ruimte geboden aan aanstormend talent.
[bewerken] Media
Leiden heeft de volgende lokale kranten:
- Leidsch Dagblad
- Mare
- Leids Nieuwsblad (huis-aan-huis blad)
- Witte Weekblad (huis-aan-huis blad)
- Het op Zondag (huis-aan-huis blad)
[bewerken] Winkelen
Er zijn vele winkels in de binnenstad. De Haarlemmerstraat is de belangrijkste winkelstraat. Andere winkelstraten zijn de Breestraat en de Doezastraat. Koopavond is op donderdag.
Buiten de binnenstad is de Luifelbaan in Leiden Zuidwest het grootste winkelcentrum.
De stad heeft ook een aantal markten:
- In het centrum is op woensdag en zaterdag markt.
- In de Stevenshof is er op donderdag markt.
- In de Merenwijk is er op vrijdag markt.
- In Zuid-West is er op dinsdag markt (voor de uitbreiding van winkelcentrum de Luifelbaan aan het 5 Meiplein, maar thans verplaatst naar de Montgomerystraat achter het Bevrijdingsplein).
[bewerken] Onderwijs
Leiden telt twee universiteiten en een hogeschool. De Universiteit Leiden werd opgericht in 1575 en is daarmee de oudste universiteit van Nederland. De universiteit heeft zes faculteiten en meer dan 18.000 studenten.[2]Het hart van de universiteit is het Academiegebouw aan het Rapenburg. De Universiteit Leiden beschikt verder onder meer over een eigen botanische tuin, een eigen observatorium en een eigen universiteitsbibliotheek. Sinds 1983 heeft ook de Amerikaanse Webster University heeft een vestiging in Leiden. De Hogeschool Leiden is een hbo-instelling met ruim 6000 studenten gevestigd in het Leiden Bio Science Park. In dit Bio Science Park bevinden zich vestigingen van verschillende kennisinstituten, tezamen met een aantal biotechnologische bedrijven.
Ook voor middelbaar beroepsonderwijs zijn er verschillende instellingen. Regionale opleidingencentra zijn het ROC Leiden, met ruim 10.000 leerlingen[3], het ROC Mondriaan en het ID college. De Leidse Instrumentmakersschool verzorgt opleidingen fijnmechanische techniek.
Er zijn 8 scholen voor voortgezet onderwijs: het Bonaventuracollege, het Da Vinci College, het Leonardo College, het Driestar College, het Marecollege (voortgezet onderwijs op antroposofische basis), het Stedelijk Gymnasium Leiden, het Visser 't Hooft Lyceum en Het Vlietland College. Het Instituut R.R. Vrijbergen en het Luzac College verzorgen beide particulier onderwijs; het ROC Leiden heeft een afdeling voor VAVO.
In Leiden zijn ook de Volksuniversiteit K&O Leiden en het Nederlands Talen Instituut gevestigd. Ook in de omgeving zijn er enkele grote onderwijsinstellingen: Leidse Onderwijsinstellingen (LOI) verzorgt vanuit Leiderdorp afstandsonderwijs door heel Nederland en in Oegstgeest bevindt zich de Kunstacademie Leiden.
[bewerken] Politiek
[bewerken] Gemeenteraad
De uitslag van de gemeenteraadsverkiezing in 2006 was:
| Lijst | Partij | Stemmen | % | Zetels |
|---|---|---|---|---|
| 1 | PvdA | 12.230 | 22,8 % | 10 |
| 2 | SP | 8763 | 16,4 % | 7 |
| 3 | VVD | 7355 | 13,7 % | 6 |
| 4 | CDA | 5712 | 10,6 % | 5 |
| 5 | GroenLinks | 5103 | 9,5 % | 4 |
| 6 | D66 | 3389 | 6,3 % | 2 |
| 7 | ChristenUnie | 3086 | 5,8 % | 2 |
| 8 | Leefbaar Leiden | 2702 | 5,0 % | 2 |
| 9 | Stadspartij Leiden Ontzet | 1 | ||
| Totaal | 50.554 | 100 % | 39 | |
| Opkomst | 53.568 | 57,4 % |
[bewerken] College van B&W
Het college bestond tot 10 oktober 2007 uit vier partijen: PvdA, SP, GroenLinks en ChristenUnie. De twee SP-wethouders stapten op toen besloten werd de RijnGouwelijn-Oost (RGL), ondanks andersluidende referendum-uitslag, alsnog door het stadscentrum aan te laten leggen.
Op 16 oktober 2007 bleek dat de overgebleven wethouders niet gesteund werden door de gemeenteraad. Onderhandelingen nadien hebben geleid tot een nieuw college dat per 20 december 2007 is aangetreden. Het college wordt gedragen door PvdA, VVD, CDA en GroenLinks.
Het college telt nu vijf wethouders:
| Functie | Naam | Partij |
|---|---|---|
| Wethouder Jeugd, Welzijn en Financiën | dr. G.M. (Gerda) van den Berg | PvdA |
| Wethouder Ruimtelijke Ordening, Binnenstad en Publiekszaken | P. (Pieter) van Woensel | VVD |
| Wethouder Cultuur, Werk en Inkomen | drs. J.J. (Jan-Jaap) de Haan | CDA |
| Wethouder Verkeer en Milieu | mr. J.P.R.M. (John) Steegh | GroenLinks |
| Wethouder Economie en Sport | M.J.D. (Marc) Witteman | PvdA |
[bewerken] Partnersteden
Oxford (Verenigd Koninkrijk), sinds 1946
Krefeld (Duitsland), sinds 1974
Toruń (Polen), sinds 1988
Juigalpa (Nicaragua), sinds 1988
Buffalo City (Zuid-Afrika), sinds 1996
[bewerken] Verkeer en vervoer
Leiden ligt aan de spoorlijn Amsterdam - Rotterdam (Oude Lijn), de spoorlijn Weesp - Leiden (Schiphollijn) en de spoorlijn Woerden - Leiden. Er zijn drie spoorwegstations: Leiden Centraal, De Vink en Leiden Lammenschans. Het openbaar vervoer per bus wordt geëxploiteerd door Connexxion, terwijl vanuit het stadsgewest Haaglanden ook enkele lijnen van Veolia in Leiden komen.
Over de weg is Leiden, vanuit het zuiden en noorden, bereikbaar via de A4 en A44, vanuit het westen via de N206 en vanuit het oosten via de N11 en de N445. De belangrijkste verkeersaders in Leiden zijn de Doctor Lelylaan/Churchilllaan (N206), de Willem de Zwijgerlaan, de Schipholweg en de Plesmanlaan.
In een onderzoek - in het kader van het plan de lightrailverbinding RijnGouwelijn door de binnenstad te laten lopen - werd gesteld dat Leiden in Nederland de stad is met het meeste fietsverkeer. [bron?]
| Zie ook de lijst van buslijnen in en door Zuid-Holland |
[bewerken] Gezondheidszorg
- Leids Universitair Medisch Centrum
- Diaconessenhuis
- Rijnland Ziekenhuis
[bewerken] Bekende persoonlijkheden
[bewerken] Bekende en prominente Leidenaren
| Zie Lijst van Leidenaren voor het hoofdartikel over dit onderwerp. |
[bewerken] Band met Leiden
Verschillende oude meesters hebben banden met Leiden. Zo werden Rembrandt, Jan Steen,Gerrit Dou, en Frans van Mieris de Oudere in Leiden geboren. Allen waren lange tijd werkzaam in de stad en zijn -op Rembrandt na- ook in Leiden gestorven.
Drie eeuwen later, in 1917, richtte Theo van Doesburg in Leiden samen met o.a. Mondriaan en J.J.P. Oud het tijdschrift De Stijl op, dat van grote invloed zou zijn op de 20e-eeuwse kunst en architectuur.
Op 26 augustus 1910 maakten de beroemde Oostenrijkse componist Gustav Mahler en psychoanalyticus Sigmund Freud een gedenkwaardige wandeling door de binnenstad van Leiden, tijdens welke ze vooral over Mahlers huwelijksproblemen spraken.
Uit de wetenschap zijn een aantal belangrijke namen verbonden met Leiden. In de 16e en 17e eeuw was de universiteit van Leiden namelijk één van de grootste en meest toonaangevende in Europa. Beroemde wetenschappers uit die tijd trokken naar Leiden, zoals Justus Lipsius, Sebald Justinus Brugmans, Carolus Clusius, Constantijn Huygens en René Descartes. Jacobus Arminius en Franciscus Gomarus startten hun twistgesprekken, die de vaderlandsche politiek tijdens het twaalfjarig bestand (1609-1621) zouden beheersen, binnen de Leidse universiteit. Herman Boerhaave doceerde aan de Universiteit Leiden en verrichtte er onderzoek. Heike Kamerlingh Onnes had een laboratorium in Leiden, waarin hij onderzoek deed, wat hem uiteindelijk in 1913 een Nobelprijs opleverde. Ook de Nobel-laureaten Hendrik Lorentz, Pieter Zeeman (beide natuurkunde) en Willem Einthoven (fysiologie/geneeskunde) waren verbonden aan de Leidse Universiteit. De bekende botanicus Nicolaas Meerburgh werd in Leiden geboren en was hortulanus van de Hortus Botanicus Leiden.
Een aantal (voormalige) leden van het Nederlandse koninklijk huis studeerde aan de Leidse Universiteit en enkele van hen ontvingen er een eredoctoraat.
Veel schrijvers, dichters en essayisten waren of zijn nog steeds in Leiden actief, zoals Frédéric Bastet, Nicolaas Beets (Hildebrand), Abdelkader Benali, J.M.A. Biesheuvel, Willem Bilderdijk, J.C. Bloem, Boudewijn Büch, Huib Drion, Rudy Kousbroek, Tomas Lieske, H.A. Gomperts, Maarten 't Hart, Sarah Hart, Eric van Hoof, F.B. Hotz, Anton Korteweg, Jacob van Lennep, Frits van Oostrom, Willem Otterspeer, Piet Paaltjens, Ilja Leonard Pfeijffer, Karel van het Reve, Ad Verbrugge, Albert Verwey, Christiaan Weijts, Jan Wolkers en Jacqueline Zirkzee.
[bewerken] Fotogalerij
 Molen De Valk, gezien vanaf de Stationsweg |
 Het stadhuis aan de Breestraat |
 Gemeenlandshuis van het Hoogheemraadschap van Rijnland aan de Breestraat |
 De Morspoort, gezien vanaf de Morsweg |
.jpg) De Zijlpoort, gezien vanaf de Schrijversbrug |
 Oude Sterrenwacht (1860), gezien vanaf de Witte Singel |
 De Nieuwe Rijn |
 Zoeterwoudsesingel met plantsoen |
.jpg) Koornbrug (1825) |
 Bibliotheca Thysiana aan het Rapenburg |
 De voormalige meelfabriek De Sleutels |
 Leiden, gracht langs plein en panden |
[bewerken] Zie ook
[bewerken] Verwante artikelen
[bewerken] Externe links
- Leiden op Wikitravel
- Gemeente Leiden (vollediger informatie is ter inzage in het Stadsbouwhuis en Stadhuis)
- Stadportaal Leiden
- Statistische gegevens van Leiden
- Leiden in de Gouden Eeuw: literatuur en schrijvers.
- Plattegrond van Leiden
- Vereniging Jan van Hout: De Vrienden van het Leids Archief
Bronnen, noten en/of referenties
|
| Gemeente Leiden |  |
|---|---|
|
Stad: Leiden |
 |
Voor meer mediabestanden zie de categorie Leiden van Wikimedia Commons. |
