Katwijk (Zuid-Holland)
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
.svg)
Katwijk (
uitspraak (info·uitleg)) is een kustplaats en gemeente in het noordwesten van de Nederlandse provincie Zuid-Holland. Het verstedelijkte dorp is verreweg de grootste gemeente in de Duin- en Bollenstreek, met een belangrijke regionale functie.
Inhoud |
[bewerken] Ligging
Katwijk grenst aan de gemeenten Noordwijk, Oegstgeest, Teylingen, Leiden en Wassenaar.
[bewerken] Kernen
Katwijk telt vijf kernen en landelijk gebied:
| Kern | Inwoners (2006) |
|---|---|
| Hoornes-Rijnsoever | 13 560 |
| Katwijk aan den Rijn | 5 940 |
| Katwijk aan Zee (incl. Katwijk-Midden) | 20 010 |
| Rijnsburg | 14 850 |
| Valkenburg | 3 900 |
| Overig (landelijk gebied) | 2 680 |
| Gemeente Katwijk totaal: | 60 930 |
 Bevolking van Katwijk in de periode 1990 t/m 2007 |
|
- Bron: CBS, 2006 en Bron: CBS 1990-2007
Het vissersdorp Katwijk aan Zee en het meer agrarische Katwijk aan den Rijn waren vroeger verschillende plaatsen. In de loop der tijd zijn beide dorpen aan elkaar gegroeid. Het gemeentehuis vindt men in Katwijk aan de Rijn, aan de grens van Katwijk aan Zee. De burgemeesterswoning vindt men naast het gemeentehuis op het grondgebied van Katwijk aan Zee. Dit om kritiek vanuit de bevolking te omzeilen.
Ten noorden van Katwijk aan Zee vindt men Hoornes-Rijnsoever, dat bestaat uit naoorlogse nieuwbouwwijken. Volgens de wijkindeling van de gemeente Katwijk is dit de vijfde wijk van de gemeente.
Ten oosten van Katwijk aan de Rijn ligt Rijnsburg en ten zuiden Valkenburg. Al deze kernen zijn aan elkaar gegroeid en vormen één stad. Met name Katwijk aan Zee echter heeft zijn identiteit tot op heden goed bewaard. Zo spreekt men er nog een oud en oorspronkelijk dialect, het Katwijks (zie ook Strand-Hollands), dat door de hechte vissersgemeenschap in dit voormalige dorp behouden kon blijven. Dit dialect is uitgebreid wetenschappelijk onderzocht aan de Universiteit van Leiden. [1]
[bewerken] Politiek
Uitslag van de gemeenteraadsverkiezingen van 9 november 2005:
| Gemeenteraadsverkiezingen 2005 | ||
|---|---|---|
| Partij | Stemmen in % | Zetels |
| CDA | 28,0 | 10 |
| Gemeentebelangen (GB) | 18,3 | 7 |
| ChristenUnie | 15,8 | 6 |
| SGP | 13,8 | 5 |
| VVD | 8,2 | 3 |
| PvdA | 7,0 | 2 |
| Democratisch Onafhankelijk En Lokaal (DOEL) | 2,2 | - |
| Christelijk Sociaal Katwijk (CSK) | 2,0 | - |
| Bakens Verzetten Katwijk (BVK) | 1,8 | - |
| GroenLinks | 1,5 | - |
| Liberaal Burger Belang (LBB) | 0,9 | - |
| Protestants-Christelijk Katwijk (PCK) | 0,6 | - |
| Opkomst | 49,1 | 33 |
College van burgemeester en wethouders:
- Burgemeester: J. (Jos) Wienen - CDA
- Wethouder: W.J. van Duijn, SGP
- Wethouder: D. Binnendijk, CDA
- Wethouder: H. Vingerling, GB
- Wethouder: W. de Jong, CDA
[bewerken] Deelraden
In de zomer van 2006 is bekend geworden dat de verschillende kernen van Katwijk eigen deelraden zullen krijgen. Deze zullen elk uit tien leden en een voorzitter bestaan. De deelraden worden niet gekozen door middel van verkiezingen en zullen niet bestaan uit vertegenwoordigers van politieke partijen, zoals dit in Amsterdam en Rotterdam het geval is, maar worden gekozen door de gemeenteraad. Burgers die een of meerdere maatschappelijke functies in zijn of haar kern moet vervullen (bijvoorbeeld bij wijkvereniging of sportclub) kunnen zichzelf kandidaat stellen. De deelraden worden voorgezeten door de wijkregisseur. De functie van de deelraden blijft beperkt tot signaal- en adviesapparaat voor de wijkregisseur. Daarnaast dient de deelraad een oordeel te vellen over het jaarplan van de wijkregisseur. De vergaderingen van de deelraden zijn niet openbaar.
[bewerken] Toerisme
Katwijk heeft de volgende monumenten en attracties:
- Het Katwijkse strand (met in de zomer een strandbibliotheek)
- het Katwijks Museum
- de Vuurbaak
- Rederij Triton
- Subtropisch zwembad Aquamar
- Andreaskerk, plaatselijk ook bekend als "Witte Kerk" of "Oude Kerk"
- Nieuwe Kerk (Katwijk), Met het beroemde Van den Heuvelorgel
- Dorpskerk, oudste kerk van Katwijk.
- Johannes de Doperkerk, enige roomse kerk in Katwijk
- Korenmolen De Geregtigheid
- de Katwijkse Nieuwjaarsduik, plaatselijk bekend als de Kattukse Nuwjaersduik, die elk jaar veel bezoekers trekt
- Stoomtrein Valkenburgse Meer en het Nationaal Smalspoormuseum
- Spinozahuisje
- Universel Murad Hassil (Soefi-tempel), de enige ter wereld
- Zuid- & Noordduinen
- Het centrum van Katwijk aan Zee
[bewerken] Verkeer en vervoer
Katwijk is gelegen aan de A44. Dwars door de gemeente loopt de provinciale weg N206. Katwijk moet het als gemeente met ruim 60.000 inwoners stellen zonder treinverbinding. Als gevolg van het lightrail-project RijnGouwelijn zou Katwijk op zijn vroegst in 2013 een lightrailverbinding met Leiden en Gouda kunnen hebben.
Dit is niet voor het eerst dat er trams zouden gaan rijden in Katwijk. In 1881 opende de RSTM een stoomtramlijn tussen het westen en het oosten van Katwijk. Later werd deze lijn verlengt totaan Leiden en tot aan 1961 heeft de blauwe tram van de NZH die lijn uitgevoerd.
Op dit moment rijden er aan openbaar vervoer in Katwijk enkel bussen (met uitzondering van de SVM-museumtramlijn). Behalve buslijn 32 en de buslijnen 36, 37 en 38 naar Leiden, rijden er ook bussen naar Noordwijk, Den Haag, Leiden en Haarlem.
In de onlangs verschenen Brede Structuurvisie staan plannen vermeld voor een nieuwe ringweg, die nodig is vanwege de sterke groei van Katwijk. Omdat, gezien de ligging, de ringweg niet helemaal rondom Katwijk kan gaan, zal de westkant van de ring over de huidige Provincialeweg (thans N206-Noord) lopen. De zuidkant zal over de huidige Ir. Tjalmaweg (thans N206-Zuid) lopen, die hiervoor verbreed moet worden. De huidige A44 zal de oostkant van de ring worden en de noordzijde zal een nieuw aan te leggen verbindingsweg worden die de A44 weer met de Provincialeweg verbindt. Doel hierbij is het (toenemende) verkeer uit de kernen te weren en tevens om verkeer van en naar de randgemeenten snel naar de A44 te leiden.
[bewerken] Geschiedenis
Katwijk is ontstaan aan de monding van de Oude Rijn. De naam is mogelijk afgeleid van de naam van de Germaanse stam de Chatten.
In de Romeinse tijd was Katwijk van groot belang. Katwijk lag immers op een strategisch punt: de Rijn vormde de noordgrens van het Romeinse Rijk. Het legendarische Lugdunum Batavorum wordt vaak gesitueerd bij Leiden. Deze stad tooit zich daarom al eeuwenlang met deze Latijnse bijnaam. De legerplaats lag echter bij Katwijk. Hij werd gebouwd in de tijd van keizer Claudius (41-54). Lugdunum (thans Lyon) was de geboorteplaats van de keizer terwijl 'Batavorum' uiteraard slaat op de Bataven. De naam kan dus vertaald worden met 'Bataafs Lyon'.
De heilige Willibrordus landde met 11 missionarisen in 690 bij Katwijk, bij de monding van de Oude Rijn. Althans waar nu Katwijk aan Zee ligt. Hij had altijd 11 gezellen bij zich, zoals Jezus met zijn apostelen. Van hieruit begon hij zijn geloof over te brengen naar de Friezen.
In 1231 wordt in de annalen voor het eerst de naam Catwijck genoemd. Honderdvijftig jaar later wordt melding gemaakt van een visafslag op het strand van Katwijk aan Zee.
Bij Koninklijk Besluit van 20 februari 1817 kreeg Katwijk een gemeentewapen. Het wapen bestaat uit een zilveren schild, met daarop een blauw Andreaskruis. (Sint Andreas is van oudsher de beschermheilige van de vissers.)
Tijdens de Tweede Wereldoorlog is een deel van de bebouwing in Katwijk aan Zee door de Duitsers afgebroken. Het ging om een 200 meter brede strook huizen langs de kust die moesten verdwijnen om plaats te maken voor de Atlantikwall. Pas na de oorlog kreeg de boulevard zijn huidige aangezicht.[2]
Per 1 januari 2006 zijn de buurgemeenten Rijnsburg en Valkenburg samengevoegd met Katwijk. De nieuwe gemeente is doorgegaan onder de naam Katwijk.
[bewerken] Sport en recreatie
Door deze plaats loopt de Europese wandelroute E9, ter plaatse ook North Sea Trail of Hollands Kustpad geheten. De E9 loopt langs de kust van Portugal naar de Baltische staten.
Katwijk is de thuishaven van drie topclubs in het Nederlandse amateurvoetbal: VV Katwijk, Rijnsburgse Boys en Quick Boys. Daarnaast is Katwijk ook de thuishaven voor de voetbalclubs FC Rijnvogels en Valken '68. Katwijk is ook de thuishaven van basketbalvereniging Grasshoppers, verschillende tennisverenigingen, volleybalvereniging RVV, Hockeyclub Catwyck, tafeltennisvereniging TTV Rijnsoever, atletiekvereniging Rijnsoever en korfbalvereniging Madjoe te Rijnsburg.
Op vechtsport- en vechtkunstgebied zijn er ook voldoende verenigingen zoals Budo Gym Katwijk en Hong Ying Katwijk en het inmiddels landelijk bekende Kamakura kickboksgala in zalencentrum Tripodia.
[bewerken] Graffiti
Katwijk kent een rijke graffiticultuur. Enkele graffiti-artiesten zijn verenigd in het collectief "Ga Legaal", welke met steun van de gemeente een aantal vrije graffiti-plaatsen onderhoudt. Het betreffen hier de Wall of Fame, een speciaal ten bate van graffiti geplaatste muur aan de Noordduinseweg (nabij SCUM) en de muren onder de Nieuwe Roversbrug. Veel graffiti-artiesten maken hier gebruik van om hun kunsten tentoon te stellen. Daarnaast organiseert Ga Legaal geregeld activiteiten met betrekking tot graffiti. Zo zijn de beschilderingen in het tunneltje bij de Wilgenhoek en bij de fietserstunnel langs de Koningin Julianabrug op deze manier tot stand gekomen, en wordt voor het jonge, aanstormende graffiti-talent jaarlijks een workshop georganiseerd tijdens de Zomercarroussel. Ook wordt zo af en toe de vuurtoren van Katwijk in plastic ingepakt en voorzien van graffiti. Dankzij deze projecten is de graffiti-overlast in de rest van Katwijk beperkt.
[bewerken] Geboren
- Peter Barton (1980), journalist, columnist en schrijver
- Kees Kraayenoord (1972), gospelzanger
- Dirk Kuijt (1980), voetballer
- Esther Ouwehand (1976), politica (Partij voor de Dieren)
- Jeffrey Talan (1971), voetballer
- Charley Toorop (1891-1955), kunstschilderes en lithografe
- Tinus Tulp (1955), zanger (plaatselijk bekend, zingt parodieën in Katwijks dialect)
- Cees de Vreugd (1952-1998), slager en powerlifter (deelnemer Sterkste Man)
- Teunis van der Zwart (*1964), hoornist
- John Vooijs (1979), zanger
- Ralf Zwitser (1982), schaatser
[bewerken] Trivia
In Katwijk is sinds 1967 de grootste loempiafabriek van Europa gevestigd. De loempiafabriek is eigendom van Van Wessanen.
[bewerken] Zie ook
- Lijst van beelden in Katwijk
- Katwijk aan Zee, o.a. Rooie Buurt en Nieuw Zuid.
- Katwijks - uitspraak/dialect
[bewerken] Externe links
- Katwijk (Zuid-Holland) op Wikitravel
- Katwijk.nl
- Kerngegevens gemeente Katwijk - Staatsalmanak
- De geschiedenis van Katwijk
Bronnen, noten en/of referenties:
 |
Meer mediabestanden die bij dit onderwerp horen, zijn te vinden op de pagina Katwijk op Wikimedia Commons. |
| Gemeente Katwijk |  |
|---|---|
|
Katwijk aan Zee · Katwijk aan den Rijn · Rijnsburg · Valkenburg · Hoornes-Rijnsoever Buurtschap: De Pan |
