Lek (rivier)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Ga naar: navigatie, zoeken
Lek
Location Lek.PNG
Lengte 62 km
Van Nederrijn
Naar Nieuwe Maas
Stroomgebied van de Rijn
Plaatsen Culemborg, Nieuwegein, Vianen, Schoonhoven
Stroomt door Gelderland, Utrecht, Zuid-Holland
Lek.Nieuwegein.jpg
De Lek bij Nieuwegein


De Lek is een Nederlandse rivier die vanaf Wijk bij Duurstede de voortzetting vormt van de Nederrijn en zich bij Kinderdijk verenigt met de Noord: als Nieuwe Maas zet de rivier zich in westelijke richting voort. De lengte bedraagt 62 kilometer.

[bewerken] Geschiedenis

Uit geologisch onderzoek van de Universiteit van Utrecht blijkt de eerste aanzet van de Lek rond 200 voor Chr. ontstaat, als gevolg van een doorsteek van een oeverwal bij Wijk bij Duurstede en Rijswijk. [1]. Rond het begin van onze jaartelling werd de Lek een actieve(re) rivier als zijtak van de Rijn voor de afvoer van het Rijnwater.[2] De oudste geschreven bronnen vermelden de naam van de rivier tussen de tweede helft van de 8e eeuw en de eerste helft van de 10e eeuw als Lokkia(m) en Loccham.[3] Het actiever worden van de Lek leidde tot een langzame dichtslibbing van de Kromme Rijn maar de verplaatsing van de hoofdstroom door de Lek in plaats van de Kromme Rijn, gebeurde pas op zijn vroegst in de 10e eeuw. De Lek werd in 1122 definitief de hoofdstroom van de Rijn omdat bij Wijk bij Duurstede de oorspronkelijke Rijnloop werd afgedamd.[4] De oude Rijnloop via onder meer de Kromme Rijn en de Oude Rijn heeft door de veranderde waterhuishouding sindsdien zijn betekenis als hoofdwaterweg verloren.

[bewerken] De Lek heden

De Lek vormt vandaag de dag tot even voor Vianen de provinciegrens tussen Utrecht en Gelderland, doorkruist bij Vianen Utrechts gebied, vormt dan tot bij Willige-Langerak de Utrechts-Zuid-Hollandse grens, en loopt tenslotte geheel over Zuid-Hollands grondgebied.

Aan de Lek liggen geen grote steden, maar wel een groot aantal historische stadjes: achtereenvolgens Wijk bij Duurstede, Culemborg, Vianen, Ameide, Nieuwpoort en Schoonhoven. Bij de monding zijn Lekkerkerk en Krimpen aan de Lek grotere plaatsen. De grootste plaats aan de Lek is echter Nieuwegein, waarvan het moderne centrum weliswaar niet aan de rivier ligt, maar de historische kern Vreeswijk wel.

Kruising met het Amsterdam- Rijnkanaal bij Wijk bij Duurstede

De Lek staat onder meer via het Amsterdam-Rijnkanaal, Lekkanaal en Merwedekanaal in verbinding met andere waterwegen. Het Amsterdam-Rijnkanaal kruist de Lek even voorbij Wijk bij Duurstede en het Merwedekanaal bij Vianen. Een oudere waterverbinding is de Vlist die vanaf Schoonhoven de verbinding vormt met de Hollandse IJssel. Deze rivier is overigens een oude zijarm van de Lek.

Bij Hagestein bevindt zich een groot stuwcomplex.

Lekbruggen zijn er aan weerszijden van Vianen en bij Culemborg (Kuilenburgse spoorbrug). Verder kan de rivier uitsluitend via de talrijke pontveren worden overgestoken.

[bewerken] Externe links

Referenties
  1. http://www2.provincie-utrecht.nl/prvutr/internet/j20_10.nsf/files/RvdLHoofdstuk3Ruimtelijkekwaliteit.pdf/$FILE/RvdLHoofdstuk3Ruimtelijkekwaliteit.pdf
  2. E. J. van Ginkel, 1997, Utrecht anno 47, blz. 16, Jaarboek Oud-Utrecht 1997, Casparie, ISBN 90-71108-15-5
  3. L. Toorians (2005), De etymologie van Dorestat, blz. 49, Jaarboek Oud-Utrecht 2005, ISBN 90-71108-24-4
  4. G.J.A. Bruynel (2001), De derde meander, blz. 6- 24, Jaarboek Oud-Utrecht 2001, PlantijnCasparie Utrecht, ISBN 90-71108-20-1
Persoonlijke instellingen