Rotterdamse metro
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
De Rotterdamse metro is gesitueerd in en rondom de gemeente Rotterdam. De eerste lijn werd geopend op 9 februari 1968 door prinses Beatrix en prins Claus. De totale netwerklengte (exclusief RandstadRail) bedraagt 55,3 kilometer, waarvan 15,3 km ondergronds, en 8,5 km als sneltram is uitgevoerd. De exploitatie is in handen van de RET. Het is het oudste en grootste metronetwerk in de Benelux.
Inhoud |
[bewerken] Geschiedenis
[bewerken] Noord-zuidlijn
 Zie Erasmuslijn voor het hoofdartikel over dit onderwerp. |
De eerste metrolijn, noord-zuidlijn genoemd, was bij de opening in 1968 tevens een van de kortste metrolijnen ter wereld: slechts 5,9 kilometer tussen het Rotterdam Centraal en het winkelcentrum Zuidplein op de linker Maasoever. Met de bouw van de lijn, die ruim zeven jaar duurde, was een bedrag van 170 miljoen gulden (ruim 77 miljoen euro) gemoeid; daarbij kwamen nog voor twintig miljoen gulden (negen miljoen euro) aan bijkomende werken.
In 1970, twee jaar na de opening, werd de lijn verlengd van Zuidplein tot Slinge. In 1974 werd de lijn doorgetrokken van Slinge via de voorsteden Rhoon en Poortugaal naar Zalmplaat in Hoogvliet, waarmee de lengte in een klap bijna verdubbelde. Elf jaar later, in 1985, werd de verlenging van Zalmplaat tot De Akkers in Spijkenisse in gebruik genomen.
In 1997 werd de naam Erasmuslijn ingevoerd voor de noord-zuidlijn.
In 2007 kwam de RandstadRail-Erasmuslijn in dienst op het traject Hofplein – Den Haag Centraal. Een verlenging naar Station Rotterdam Centraal is voorzien en zal waarschijnlijk in 2010 operationeel worden.
Met de invoering van de dienstregeling 2010 werd de benaming Erasmuslijn afgeschaft. De voormalige trajecten werden in twee lijnen opgesplitst. Lijn D, met een lichtblauwe lijnkleur, ging rijden tussen Rotterdam Centraal en Spijkenisse De Akkers, met tevens een kort traject tussen Rotterdam Centraal en Slinge. Het traject van de Randstadrail kreeg de benaming lijn E met een donkerblauwe lijnkleur.
[bewerken] Oost-westlijn
| Zie Calandlijn voor het hoofdartikel over dit onderwerp. |
Op 6 mei 1982 werd een tweede metrolijn geopend tussen Capelsebrug en Coolhaven, genaamd oost-westlijn. Op 27 mei 1983 werd de lijn als sneltram doorgetrokken naar Binnenhof in de wijk Ommoord van de huidige oostelijke deelgemeente Prins Alexander. Een aftakking naar De Tochten in de wijk Zevenkamp, eveneens als sneltram, werd op 24 april 1984 in gebruik genomen. In westelijke richting werd de Calandlijn op 25 april 1986 verlengd van Coolhaven naar Marconiplein.
Op 29 mei 1994 werd aan de oostkant een nieuwe aftakking toegevoegd, van Capelsebrug naar De Terp in Capelle aan den IJssel.
In 1997 werd de naam Calandlijn gegeven aan alle trajecten van de oost-westlijn.
Op 4 november 2002 werd in westelijke richting het Beneluxlijn-tracé geopend, vanaf Marconiplein via Schiedam en Pernis naar Hoogvliet, waarna de metro's over het tracé van de Erasmuslijn doorreden naar Spijkenisse.
Op 29 augustus 2005 kwam de nieuwste uitbreiding van de Calandlijn in dienst: de verlenging van de Zevenkampse sneltramaftakking tot in de nieuwe Vinexwijk Nesselande. Deze 1,5 km lange verlenging is uitgevoerd op een viaduct en als metro, met voeding via een derde rail in plaats van via de bovenleiding.
Met de invoering van de dienstregeling 2010 werd de benaming Calandlijn afgeschaft. De voormalige trajecten werden in drie lijnen opgesplitst. Lijn A, met een groene lijnkleur, ging rijden tussen Binnenhof en Schiedam Centrum. Lijn B, met een gele lijnkleur, ging rijden tussen Nesselande en Schiedam Centrum. Lijn C, met een rode lijnkleur, ging rijden tussen De Terp (Capelle aan den IJssel) en De Akkers (Spijkenisse).
[bewerken] Bezuinigingen
Vanaf 2004 kreeg de metro te maken met bezuinigingen. Hierdoor gingen de metro's met name in de avond en op zondag minder rijden. Er bestonden ook plannen om de metro om 23:00 uur te laten stoppen met rijden, maar dat is niet doorgegaan. Wel werd de frequentie op de Calandlijn in de avond beperkt tot een 20-minutendienst en werden de routes Ommoord – Schiedam Centrum en Capelle a/d IJssel – Spijkenisse ingekort tot Ommoord – Kralingse Zoom en Capelle a/d IJssel – Hoogvliet. Op de Erasmuslijn werd de dienst naar Slinge opgeheven in de avonduren vanaf 19:00 uur, terwijl deze eerst nog reed tot 21:00 uur.
Begin 2006 zijn de metro's in de vroege avond weer vaker gaan rijden. De metro naar Slinge reed weer door tot 20:00 uur en de Calandlijn reed tot 20:00 uur door naar Spijkenisse. Ook reed de Calandlijn een half uur langer elke 10 minuten. Met name richting de buitenwijken in het oosten is dit goed merkbaar. Na 20:00 uur was er wel nog een lage frequentie van 20 minuten op elke tak van de Calandlijn.
Per 28 augustus 2006 is de frequentie in de avond weer verhoogd tot 15 minuten voor alle takken, waarmee de oude dienstregeling van voor de bezuinigingen voor het grootste deel weer hersteld werd. De Calandlijn ging op alle tijden weer rijden tussen Hoogvliet en Spijkenisse. De lagere overheidsbijdrage bleef gehandhaafd, maar door efficiënter te werken kon de dienstregeling gereden worden voor minder geld.
[bewerken] Lijnen
De Rotterdamse metro kent 5 lijnen met allen een eigen letter en kleur. De combinatie van letter en kleur worden ook gebruikt op de lijnenkaarten en op de bewegwijzering, op de bestemmingsborden op de metro's wordt alleen de letter gebruikt.
| Lijn | Van/Naar | Stations | Lengte | |
|---|---|---|---|---|
| A | Metrolijn A | Schiedam Centrum – Binnenhof | 20 | 17 km |
| B | Metrolijn B | Schiedam Centrum - Nesselande | 23 | 20 km |
| C | Metrolijn C | De Akkers - De Terp | 26 | 30 km |
| D | Metrolijn D | De Akkers - Rotterdam Centraal | 17 | 21 km |
| E | Metrolijn E | Hofplein - Den Haag Centraal | 14 | 23 km |
De benaming van het huidige lijnennet werd op 13 december 2009 ingevoerd. De verschillende lijnen hebben geen eigen sporen maar rijden op gedeelten van de lijn gezamenlijk met andere lijnen. Enkele van de lijnen hebben meerdere routes; lijn A rijdt op bepaalde tijden alleen tussen Kralingse Zoom en Binnenhof, terwijl op lijn D een deel van de metro's vanaf Rotterdam Centraal niet verder rijdt dan station Slinge.
De lijnen A, B en C rijden van maandag t/m vrijdag tussen ongeveer 7:00 en 19:00 uur om de 10 minuten. Op zaterdag is dit van 11:00 tot 18:00 uur, er wordt dan tussen 6:00 en 11:00 uur om de 15 minuten gereden. Op zondag is er tussen 10:00 en 18:00 uur een 15 minutendienst op deze routes. In de avond en op zondagochtend worden elke 15 minuten gereden, waarbij de metro vanuit Ommoord wordt ingekort tot Kralingse Zoom.
Op de lijnen A em B kan met maximaal 3 gekoppelde rijtuigen gereden worden. Meer is niet mogelijk, aangezien de meeste perrons in het oosten maar 90 meter lang zijn. Op lijn C is het wel mogelijk om met vierwagentreinen te rijden; al deze perrons zijn tenminste 120 meter lang en dus geschikt voor vierwagentreinen. De meeste metrotreinen rijden ook met 3 rijtuigen, aangevuld met metro's van 2 rijtuigen omdat er niet genoeg materieel is om alles met 3 rijtuigen te laten rijden. In de avond wordt er naar Ommoord met enkele rijtuigen gereden.
Lijn D heeft geen aftakkingen. Er is wel een eindpunt halverwege de lijn, dat wordt gebruikt voor versterking van het traject door het centrum. Zo zijn er dus twee trajecten:
- Rotterdam Centraal - Slinge - Spijkenisse
- Rotterdam Centraal - Slinge
Lijn D naar Spijkenisse rijdt in de spits van 7:00 tot 9:00 uur en van 16:00 tot 18:00 uur elke 5 minuten. Op werkdagen wordt buiten de spits tot 19:00 uur en op zaterdag tussen 11:00 tot 18:00 uur om de 10 minuten gereden. Buiten deze tijden wordt elke 15 minuten gereden. Tussen Rotterdam Centraal en Slinge rijden extra metro's als versterking in het centrum. Op werkdagen tussen 7:00 en 19:00 uur en op zaterdag tussen 11:00 en 18:00 uur rijdt er elke 10 minuten een metro naar Slinge, waardoor op het gemeenschappelijke traject een frequentie van 5 minuten ontstaat buiten de spits en 3,3 in de spits. Op zondag tussen 12:00 en 18:00 uur rijdt er gemiddeld elke 7,5 minuut een metro om zo op het hoofddeel elke 5 minuten een metro te krijgen. Buiten deze tijden rijdt deze lijn om de 15 minuten, waardoor er in het centrum elke 7,5 minuut een metro rijdt.
Lijn E berijdt sinds 2006 het traject Den Haag Centraal - Hofplein in een kwartierdienst.
[bewerken] Materieel
De Rotterdamse metro heeft als materieel de volgende metrorijtuigen:
| Type | Exploitatie | |
|---|---|---|
| Type M, 5000- en 5100 serie | vanaf 1968 |  |
| Type T, 5200-serie | vanaf 1980 |  |
| Type B, 5300-serie Type S, 5400-serie |
vanaf 1998 vanaf 2002 |
 |
| Type R, 5500-serie 5600-serie |
vanaf 2008 vanaf 2009 |
 |
[bewerken] Beveiliging
De Rotterdamse metro maakt gebruik van cabinesignalering door middel van LZB801. Langs de sporen zijn geen seinen te vinden, met uitzondering van emplacementen waar dwergseinen staan. In plaats daarvan ziet de bestuurder in de cabine hoe hard hij mag rijden. Hiervoor worden via de rail of via een lus langs de rail een tweetal frequenties naar de metro verzonden. Deze veroorzaken een magnetisch veld welke door spoelen aan de voorkant van de metro worden opgevangen en omgezet worden in een signaal. Er zijn in totaal 5 frequenties, waarvan er telkens 2 verzonden worden, waardoor er 11 verschillende signalen mogelijk zijn (het niet ontvangen van een frequentie is hier het 11e signaal). Via deze signalen weet de bestuurder hoe hard hij mag rijden, waar hij moet stoppen en of hij mag vertrekken van een station. Indien de maximale snelheid wordt overschreden zal de beveiliging na enkele seconden zelf ingrijpen en de metro alsnog afremmen tot de toegestane snelheid. De beveiliging is ook in staat de metro tot stoppen te dwingen.
[bewerken] Geplande uitbreidingen en toekomst
In de komende jaren zal uitbreiding van het net vooral plaatsvinden door omvorming van bestaande spoorlijnen in sneltramlijnen. Het gaat hierbij om lijn E (RandstadRail) en de Hoekse Lijn. Verder wordt er momenteel gestudeerd op een nieuwe metrolijn van Zuidplein naar Kralingse Zoom.
[bewerken] RandstadRail
| Zie Statenwegtracé voor het hoofdartikel over dit onderwerp. |
In 2010 wordt lijn E in het kader van lightrailproject RandstadRail vanaf Rotterdam Kleiweg verlengd naar Rotterdam Centraal. De lijn gaat gebruikmaken van een nieuwe ondergrondse metrotunnel, het zogenoemde Statenwegtracé. De bouw van deze tunnel startte in 2003. De tunnel is de eerste geboorde metrotunnel in Nederland in een stedelijk gebied en zal één ondergronds station tellen: Blijdorp. Dit metrostation komt op 18 meter onder straatniveau te liggen en wordt hiermee het diepste metrostation van Rotterdam.
In 2010 zal lijn E worden verlengd naar metrostation Slinge. Er ontstaat dan een doorgaande metrodienst van Slinge naar Den Haag Centraal.
[bewerken] Hoekse Lijn
| Zie Hoekse Lijn#Toekomst voor het hoofdartikel over dit onderwerp. |
Naar verwachting wordt de Hoekse Lijn in 2012 gekoppeld aan de Calandlijn bij station Schiedam Centrum. Hierdoor kunnen de lijnen A en B doorrijden tot respectievelijk Vlaardingen West en Hoek van Holland Strand. Vanaf december 2007 heeft de Stadsregio Rotterdam de exploitatie van de Hoekse Lijn gegund aan de NS.
[bewerken] Zuidplein – Kralingse Zoom
De Gemeente Rotterdam onderzoekt de mogelijkheid een geheel nieuwe metrolijn aan te leggen van station Zuidplein naar station Kralingse Zoom. Dit onderzoek hangt samen met de ontwikkeling van een nieuwe Stadionomgeving. In het stadionpark, in de buurt van het bestaande Stadion Feyenoord, komen een voetbalstadion met 80.000 plaatsen, een 400 meter kunstijsbaan en ruimte voor woningen, kantoren, onderwijs en winkels. Bovendien wil Rotterdam hier een intercitystation.
De lijn zou de drukke trajecten Kralingse Zoom - Beurs en Centraal Station - Zuidplein moeten ontlasten en het zou Rotterdam Zuid beter aansluiten op het nationale spoorwegennet.
In een later stadium kan de lijn verlengd worden in westelijke richting naar het nog te herontwikkelen gebied Stadshavens (omgeving Waalhaven, Eemhaven en Merwehaven).[2][3]
[bewerken] IJsselmondelijn/Ridderkerklijn
Al geruime tijd bestaan er plannen voor een uitbreiding van de metro in zuidoostelijke richting naar de deelgemeente IJsselmonde en eventueel verder naar Ridderkerk. Aanleidingen hiervoor waren de slechte bereikbaarheid van dit deel van Rotterdam en het ontbreken van een overstapverbinding op Zuid tussen de Erasmuslijn en de spoorlijn Rotterdam – Dordrecht.
Rond de eeuwwisseling werden deze plannen geconcretiseerd in twee metrovarianten: vanaf Wilhelminaplein via de nieuw te ontwikkelen wijk Parkstad, het te verplaatsen station Rotterdam Zuid en stadion De Kuip (Parkstadvariant), of vanaf Zuidplein via station Rotterdam Lombardijen (Zuidpleinvariant). Beide varianten bleken echter te duur vergeleken met het nieuwe TramPlusconcept. De houding van de Ridderkerkse politiek, die een zeer dure ondergrondse uitvoering van de metro in haar gemeente wilde, speelde daarbij een belangrijke rol. Het project is niet voortgezet om financiële redenen.
Intussen is de Parkstadvariant min of meer uitgevoerd als TramPlus-lijn 23, welke mogelijk doorgetrokken wordt tot in Ridderkerk. De Zuidpleinvariant is daardoor wellicht het meest kansrijk voor de verdere toekomst.
[bewerken] Nachtmetro
Er bestaan ook plannen om de metro op bepaalde momenten 's nachts te laten rijden. Tijdens het North Sea Jazz Festival in 2006 reed tijdelijk een nachtmetro tussen Rotterdam Centraal en Slinge. Ook in 2007 reed de nachtmetro weer tijdens het festival. Deze nachtmetro rijdt om het kwartier en stopt alleen op de metrostations Centraal Station, Stadhuis, Leuvehaven, Zuidplein en Slinge. Een vaste nachtmetro heeft echter vooralsnog geen steun van de gemeente, waardoor deze dienst voorlopig tot evenementen beperkt zal zijn.
[bewerken] OV-chipkaart
Op 29 januari 2009 is de strippenkaart afgeschaft als mogelijk betaalmiddel bij gebruik van de metro op de Calandlijn, en op de Erasmuslijn tussen de stations Rotterdam Centraal en Spijkenisse De Akkers.[4] De Rotterdamse metro is hiermee het eerste openbaar vervoergebied in Nederland geworden dat (gedeeltelijk) is overgegaan op betaling met uitsluitend de OV-chipkaart. Op lijn E is de strippenkaart nog wel geldig.
[bewerken] Zie ook
[bewerken] Externe links
- RET Rotterdam, officiële website
- retmetro.nl, alles over de Rotterdamse metro. Onofficiële website voor hobbyisten
- Weblog over de restauratie van één van de oudste Rotterdamse metrostellen 5024 (Stichting RoMeO)
Referenties
|
 |
Meer mediabestanden die bij dit onderwerp horen, zijn te vinden op de pagina Metro Rotterdam op Wikimedia Commons. |
| Rotterdamse metro |  |
|---|---|
|
Lijnen: A Metrolijn A · B Metrolijn B · C Metrolijn C · D Metrolijn D · E Metrolijn E Materieel: 5000 serie · 5100 serie · 5200 serie · 5300 serie · 5400 serie · 5500 serie · 5600 serie |
| Elektrische trams en metro's in Nederland |
|---|
|
Metro- en semi-metrosystemen: Amsterdam · Rotterdam · RandstadRail |
